Arutyunyan / Rusya 10 Ocak 2012 Başvuran tekerlekli sandalyeye bağımlıydı ve böbrek nakli hastalığı, çok düşük görme yeteneği, şeker hastalığı ve ağır obezite gibi pek çok sağlık sorununa sahipti. Başvuranın hücresi asansörü bulunmayan bir binanın dördüncü katındaydı; tıbbi ve idari birimler ise zemin katında bulunmaktaydı. Bir asansör bulunmayışı nedeniyle başvuranın hemodiyaliz ve diğer gerekli tıbbi tedavileri almak üzere her gün merdivenleri inip çıkması gerekmiştir. Mahkeme, yerel makamların başvuranı engeliyle tutarlı, güvenli ve uygun bir biçimde tedavi etmediği ve kendisinin tıbbi olanaklara, açık havada egzersize ve temiz havaya etkili erişimini engellediği kanaatine vararak, Sözleşme’nin 3. maddesinin(insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı) ihlal edildiğine karar vermiştir. Mahkeme özellikle, engelli olan ve hareket edebilmek için bir tekerlekli sandalyeye bağımlı olan başvuranın neredeyse on beş aylık bir süre boyunca haftada en az dört kez, sağlığı için elzem olan karmaşık ve yorucu tıbbi tedavisine gidip gelirken dört kat merdiven inip çıkmaya zorlandığını gözlemlemiştir. Bu çaba şüphesiz başvuranın gereksiz yere acı çekmesine sebebiyet vermiş ve kendisini, sağlığına ciddi zarar verilmesi konusunda aşırı bir risk altına sokmuştur. Dolayısıyla başvuranın cezaevi avlusunda egzersiz yapmak için merdivenlerden inmeyi reddetmiş olması ve böylelikle günün yirmi dört saati boyunca tutuklu yerleşkesinin duvarları arasında kapalı kalmış olması şaşırtıcı olmamıştır. Hatta, başvuran yaşadığı hüsran ve stres nedeniyle pek çok kez yaşam destek hemodiyalizine girmek üzere hücresini terk etmeyi reddetmiştir.20 Grimailovs / Letonya 25 Haziran 2013 İki yıl önce sırtı kırıldıktan sonra omurgasına metal parça takılan başvurana 2002 yılının Haziran ayında beş yıl altı ay hapis cezası verilmiştir. Başvuran, belden aşağısının felçli olması ve tekerlekli sandalyeye bağımlı olmasından ötürü, diğerlerinin yanı sıra (inter alia), cezaevi olanaklarının kendisine uygun olmadığından şikâyetçi olmuştur. Başvuran 2006 yılında şartlı olarak tahliye edilmiştir. Mahkeme Sözleşme’nin 3. maddesinin(insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele yasağı) ihlal edildiğine karar vermiştir. Başvuran tekerlekli sandalye kullanan kişilere göre adapte edilmemiş, olağan bir tutuklu yerleşkesinde yaklaşık olarak iki yıl altı ay boyunca tutulmuştur. Ayrıca, başvuran günlük işlerinde ve cezaevinde hareket etmede kendisine yardım etmeleri için, eğitilmemiş olan ve gerekli niteliklere sahip olmayan cezaevi arkadaşlarına muhtaç kalmıştır. Olağan tıbbi kontroller için tıbbi personelin başvuranı hücresinde ziyaret etmesine rağmen, söz konusu personel günlük işlerinde başvurana yardımcı olmamıştır. Devlet’in uygun tutukluluk koşulları sağlama yükümlülüğü, bedensel engelli mahpusların özel ihtiyaçlarını karşılamayı da içermektedir ve Devlet’in, sorumluluğu başvuranın hücre arkadaşlarına yükleyerek söz konusu yükümlülükten kurtulması mümkün değildir. Bedensel engelli olduğu ve özellikle, sağlık hizmetleri dahil olmak üzere çeşitli cezaevi hizmetlerine bağımsız bir şekilde erişiminin olmayışı ve cezaevinde hareket etme veya günlük işlerinde düzenli yardım alamadığı dikkate 20 www.inhak.adalet.gov.tr,T.C adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü İnsan Hakları Daire Başkanlığı, AHİS ve Engelliler Tematik Bilgi Notu,2015 70