- 75 -
CDL-AD(2019)017rev
210. İzleme faaliyetlerinin odak noktası. Halka açık toplantıları izlemek zor bir görev olabilir
ve gözlemcilerin tam anlamıyla rolü, neden ve kim tarafından görevlendirildiklerine bağlı
olacaktır.403 Örneğin gözlemciler, bir toplantının aşağıdaki gibi belirli yönlerine odaklanmakla
görevlendirilebilir:
• Bir toplantıdaki kolluk uygulamaları (devletin insan hakları hukuku kapsamındaki pozitif
yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini değerlendirmek için);
• Tarafların bir toplantının nasıl yürütüleceği konusunda önceden yapılmış bir anlaşmaya
uygun hareket edip etmediği;
• Etkinlik sırasında bir toplantıya herhangi bir ek kısıtlama getirilip getirilmediği;
• Hem katılımcılar hem de kolluk kuvvetleri tarafından her türlü şiddet veya güç kullanımı;
• Bir toplantının katılımcılarıyla ve bir karşı toplantının katılımcıları arasındaki etkileşim;
• Katılımcıların hassas bir yerden geçen hareket halindeki bir toplantıda sergiledikleri davranışlar
ve
• Kolluk görevlileri ve diğer yetkililer tarafından toplantı katılımcılarına karşı ayrımcılık.
211. Toplantılarda dijital kayıt yapma ve fotoğraf çekme hakkı. İzleme görevlilerinin, ilgili
kolluk operasyonu dahil olmak üzere bir toplantıda dijital görüntü kayıt ekipmanlarını
kullanması, kolluk tarafından engellenmemelidir. Genel olarak, toplantıları ve bu tür
etkinliklerde kolluk kuvvetlerinin eylemlerini kaydetme hakkına sahip olmalıdırlar. Bu aynı
zamanda katılımcıların devlet görevlileri tarafından kaydedildiği bir etkileşimi kaydetme
hakkını da içerir. Buna zaman zaman "geri kayıt" hakkı da denir.404 Gözlemcilerin, dijital olarak
kaydedilmiş görüntüleri yalnızca, bir mahkeme emrinde belirtilmişse, kolluk kuvvetlerine teslim
etmeleri istenmelidir. Bu durumda, görüntülerin asıl sahibi görüntülerin tıpkı nüshasını
muhafaza etme hakkına sahip olmalıdır.405 Her halükarda, usulüne uygun süreçler
yürütülmeksizin notlara ve dijital kayıt ekipmanına el konulması, bunların alıkonması ve/veya
imha edilmesi yasaklanmalı ve cezalandırılmalıdır.406
212. İzleme raporları. Gözlemciler genellikle gözlem çalışmalarından elde ettikleri bulguları,
halkı ve yetkili devlet makamlarını ilgilendiren konuları vurgulamak için kullanılabilecek bir
raporda özetleyeceklerdir. Bu raporlar, mevcut kanunun etkililiği ve uygulanması ile devletin
barışçıl toplanma özgürlüğüne saygı duyma, onu koruma ve kolaylaştırma yükümlülüklerine ne
ölçüde saygı gösterdiği gibi konularda diyalog ve katılım için bir temel oluşturabilir. Bu, gerek
çevrimiçi gerekse çevrimdışı toplantılarla ilgili kolluk uygulamalarını belgelemek açısından iyi
bir yoldur. İzleme raporları ayrıca ilgili kolluk kuvvetleri veya diğer kamu otoriteleri ile iletişim
Örneğin, bkz. Christina Loudes, Handbook on Observations of Pride Marches (Onur Yürüyüşlerinin Gözlemlenmesine İlişkin El
Kitabı) (ILGA-Europe, Haziran 2006). Ayr��ca bkz. Jennifer Prestholdt, "Familiar Tools, Emerging Issues: Adapting traditional human
rights monitoring to emerging issues" (Tanıdık Araçlar, Yeni Sorunlar: Geleneksel insan hakları izlemesini yeni sorunlara uyarlama",
2004,
Rusça,
Lehçe,
Ukraynaca,
Kırgızca
ve
İngilizce
olarak
şu
adresten
ulaşılabilir:
<http://www.newtactics.org/en/FamiliarToolsEmergingIssues>.
404 BM Özel Raportörlerinin ortak raporu (2016), BM Dok. A/HRC/31/66, a.g.e., not 52, paragraf 71.
405 Bkz. Glik / Cunniffe, 655 F.3d 78 (1. Daire, 2011) (Özel bir kişinin polisin davranışlarını videoya kaydetmesinin, ifade ve basın
özgürlüğünün bir parçası olduğunu belirtir). Ayrıca bkz. Fordyce / Seattle Şehri, 55 F.3d 436, 439 (9. Daire, 1995). Daha yakın
zamandan bkz. Ahmad / St. Louis Şehri, No. 4:17 CV 2455 CDP, 2017 WL 5478410 (ED Mo. 15 Kasım 2017). Bu kararda bir federal
yargıç, St. Louis Metropolitan Polis Departmanının protesto faaliyetlerini gözlemleyen veya kaydedenlerin anayasal haklarını
korumak için derhal protokoller benimsemesi gerektiğine karar vermiştir (Memurların 'polisi eleştirmeleri veya polisin
davranışlarını kaydetmeleri nedeniyle protestocuları cezalandırmak için keyfi ve misilleme amaçlı olarak kendi takdir yetkilerini
kullandıkları ortaya konmuştur.') Ayrıca bkz. Fields / Philadelphia Şehri 862 F3d 353 (3. Daire, 2017) ve Harvard Law Review, Cilt
131, No. 7, 2018, s. 2049; Calvert Clay, "The Right to Record Images of Police in Public Places: Should Intent, Viewpoint, Or Journalistic
Status Determine First Amendment Protection" (Kamuya Açık Yerlerde Polisin Görüntülerini Kaydetme Hakkı: Kasıt, Bakış Açısı veya
Gazeteci Statüsü, Birinci Değişiklik Kapsamındaki Korumayı Belirlemeli Midir?)", UCLA Law Review Disc. Cilt 64, 2016, s. 230-253;
Ashley Billam, "The Public's Evolution from News Reader to News Gatherer: An Analysis of the First Amendment Right to Video
record Police" (Halkın Haber Okuyucusundan Haber Toplayıcıya Evrimi: Polislerin Video Kaydının Yapılmasına İlişkin Birinci
Değişiklik Kapsamındaki Hakkın Analizi), Kansas Law Review Cilt 66, 2017, s. 149-180; Vincent Nguyen, "Watching Big Brother: A
Citizen’s Right to Record Police" (Büyük Biraderi İzlemek: Bir Vatandaşın Polisi Videoya Kaydetme Hakkı", Fordham Intell. Prop.
Media & Ent. L.J. Cilt 28, No. 3, 2018, s. 637; Matt Ford, "A Major Victory for the Right to Record the Police" (Polisi Kaydetme Hakkı
Açısından
Büyük
Bir
Zafer),
The
Atlantic,
7
Temmuz
2017;
Şu
adresten
ulaşılabilir:
<https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/07/amajor-victory-for-the-right-to-record-police/533031/>.
Polis
yönlendirmesinin bir örneği için bkz: Cambridge Polis Departmanı (ABD), “Public Audio/Video Recordings of Police Actions” (Polis
Eylemlerinin Kamuya Açık Ses/Video Kayıtları), (Politika ve Prosedürler, No. 427, Şubat 2014) Şuradan erişilebilir:
<http://www.cambridgema.gov/~/media/Files/policedepartment/Policies/publicaudiovideorecordingsofpoliceaction s2014.pdf>.
406 BM Özel Raportörlerinin ortak raporu (2016), BM Dok. A/HRC/31/66, a.g.e., not 52, paragraf 71.
403