Uluslararası Ayrımcılık Konferansı
Haber metninin nasıl oluşturulduğu, örneğin sürmanşetlerin, manşetlerin, başlıkların nasıl atıldığı da haber söylemini anlayabilmek açısından merkezi rol oynayan sorulardan birisidir; başlıkların genelde yayın kuruluşunun azınlıklarla ilgili politikasını yansıttığını görürüz.
Başlıklar gibi haber fotoğrafları da hem habere konu olan aktörlere
hem de ana olaya dair yargıların oluşmasında yönlendirici bir rol oynayabilir. Okurlar, çoğu zaman olaylar hakkındaki fikirlerini başlıklar ve
fotoğraflara bakarak oluştururlar. Fotoğrafta kimin, nasıl gösterildiği bu
yüzden önemlidir. Gezi direnişi sırasında, direniş haberlerini yayımlamama halini sürdüremeyen gazetelerin eylemcileri yüzleri kapalı, sisler
içinde ya da polise molotof kokteyli, taş vb. atarken gösteren haber fotoğrafları, habercinin bakışını yansıtması açısından çarpıcı örneklerdir.
Haber şemasının nasıl oluşturulduğu, habercinin etnik olaylara ya
da azınlıklara bakışını ortaya koyabilir. Genel olarak haber metninin organizasyonu, en önemli enformasyonla başlar. Bu noktada hangi enformasyona öncelik atfedildiği, hangi enformasyonun hangi sırayla aktarıldığı, haberde arka plan bilgisinin nasıl verildiği, örneğin bir toplumsal
eylemle ilgili haberde eylemcilerin kimliğine, taleplerine ilişkin bilgilerin
haber akışı içinde yer bulup bulmadığı, olayın geçmişine, muhtemel sonuçlarına yer verilip verilmediği, tanıklıklara başvurulup başvurulmadığı
gibi birçok soru, haberde konu olan azınlık gruba yönelik belli bir enformasyonun aktarılmasına aracılık ederken kimi enformasyonların da ikincil plana aktarılmasına ya da görmezden gelinmesine yardımcı olabilir.
Haber söyleminin makro öğeleri kadar sözcük seçimleri; sıfatların, metaforların, benzetmelerin, yinelemelerin kullanımı; cümle yapıları; kutuplaştırma, haklılaştırma, masumlaştırma, inkâr vb. söylemsel
stratejiler de ayrımcı söylemlerin oluşumu ve meşruluk kazanmasına
aracılık edebilir. Örneğin medya, olumsuz bir olayın, bir linç girişiminin faillerini gizleyebilmek adına edilgen cümle yapılarına başvurabilir.
Azınlık grubu olumsuz bir olayla işaretlemek istediğinde ise aktif cümle
yapısına başvurulur.
21 Mart 2002 tarihinde Mersin’de Newroz kutlamaları sırasında
polisin eylemcilere müdahalesi sonucunda polis panzerinin duvara sıkıştırarak ezdiği bir eylemciyle ilgili haber şu cümlelerle verilmekteydi:
“….bir gösterici panzerle duvar arasına sıkışarak öldü.” (Köker ve Doğa112