Lionel Blackman layacaksa alarm seslerini duymaya başlayabilirsiniz! Ayrıca burada bir başka kural daha ihlal edilmişse (burada avukat tutma hakkından bahsediyoruz, sanığa avukat görevlendirilmemiş veya geç görevlendirilmiş olabilir) savunmasını hazırlamak için yeterli zamana sahip olmamış olabilir. Bu durumda, suçun işlendiği iddia edilen tarihe, sanığın suçlandığı tarihe ve savunma avukatının görevlendirildiği tarihe bakmanız gerekmektedir. Soru: Bu kılavuzda salt teoriden bahsetmeyeceğimiz izlenimine kapılmıştım ama ‘yeterli süre’nin ne olduğuyla ilgili bir fikir vermiyorsunuz. Bir parça sicimin uzunluğu nedir? Cevap: Çok iyi bir soru. Bunu sorduğunuza çok sevindik çünkü sorunun cevabı davalarda verilecek kararlar açısından çok önemli. ‘Yeterli’ ne demek? ‘Makul’ ne demek? ‘Uygun’ ne demek? Avukatlar ve hâkimler buna benzer pek çok ifade kullanmaktadır. Bütün davalar için geçerli tek bir cevap yoktur. Her dava farklıdır. Soruya tersinden bakalım. Her davada savunma hazırlamak için 6 haftanın yeterli olduğunu söyleyen bir kural olsaydı ne olurdu? Böyle bir durumda, binlerce sayfalık delilin olduğu çok karmaşık bir sahtecilik davası üzerine çalışan avukatlar günde 24 saat çalışsalar bile uygun şekilde hazırlanamayabilirler. Bu durumda ‘yeterli süre’ nedir sorusunun cevabı pek çok etkene bağlıdır. İddiaların ciddiyeti, avukatın görevlendirildiği tarih, tanık sayısı, toplam delil sayısı, savunmanın soruşturma gereksinimi vb. Türkiye’de duruşmaların ertelenmesinin savunmaya hazırlanmak için yeterli süre verildiği anlamına geldiğini düşünebilirsiniz. Yargılamanın makul sürede yapılması kuralından daha sonra bahsedeceğiz. 7. Sanığa savunmasını hazırlaması için uygun yer sağlanmalıdır. Yine kesişen bir kuralla karşı karşıyayız! Avukat tutma hakkı avukatla görüşme yapmak için yer sağlanmasını da kapsar. Avukatı olmayan bir sanığın mahkemeye göndermek istediği belgeleri gönderebilmesi için gerekli cihazlara erişebilmesi gerekir. Genellikle tutuklu yargılanan sanıklara bu imkan sağlanmaz. Savunma avukatlarının tanıklarla buluşmalarına ve beyanlarını kaydetmelerine imkan veren çalışma ofisleri olmalıdır. Bu konuyu savunma avukatına açmanız gerekebilir. Eğer bu kurala veya başka kurallara uyulmamışsa, savunma avukatları duruşma sırasında şikayette bulunabilirler. Bu türden şikayetler yapıldığında notlarınızı iyi tutun ve raporunuzda bunlara yer verin. Ancak savunmanın dile getirdiği sorunlar bunların gerçek olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle, raporunuzda söz konusu sorunların şikayet konusu edildiğini söylemeye özen gösterin. Bunların doğru olduğunu kabul ettiğinizi yazmayın. Raporun nasıl yazılacağıyla ilgili bölümde ne tür ifadeler kullanılması gerektiğinden daha sonra bahsedeceğiz. 8. Gereksiz gecikme olmaksızın yargılanma hakkı Gereksiz gecikmeye ilişkin bu kuralın Türkiye’de sorunlu olduğunu düşünüyoruz. ‘Gereksiz’ kelimesi ‘yeterli’ kelimesi gibi elastik ifadelerden biridir. Yargıla22 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 22 27.05.2017 17:34