İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi sağlığına zarar veriyorsa; yargılamaya konsantre olup etkin savunma yapamayabilir. Bu nedenle sanığın sağlık durumunu da dikkate almalı ve bununla ilgili sorular sormalısınız. Ancak kasıtlı olarak duruşmasını yok sayan bir sanık sizi aldatmasın. Bu onun tercihi olabilir ve sağlığıyla ilgili bir sorun olmayabilir. Soru: Sanıkların mahkemeyle cezaevinden video konferans yoluyla iletişim kurabileceğini duydum. Cevap: Evet ancak böyle bir sistem, tanıkların sorgulandığı vb. asıl duruşmalarda çok istisnai durumlarda kullanılır. Video bağlantıları genelde yargılama öncesi duruşmalarda kullanılır. Fakat Türkiye yargı sisteminde bazı durumlarda yargılama sürecinde sanık da tanık da Sesli Görüntülü Bilişim Sistemi olarak tanımlanan video bağlantıları ile duruşmaya katılmak zorunda bırakılmaktadır. Özellikle sanığın tutuklu bulunduğu cezaevi ile yargılamanın yapıldığı şehir farklıysa video konferans yoluyla sanıkla iletişim kurmak giderek daha fazla başvurulan bir yöntem haline gelmektedir. Soru: Mahkemeyle video bağlantısını tanıklar kullanabiliyor sanırım. Doğru mu? Cevap: Evet, ancak tanıklarla ilgili bu soruya daha sonra tanıkları sorgulama hakkını ele aldığımızda geri dönelim. 10. Avukat tutma hakkı Devlet ve barolar iş birliği yaparak sanıkların yetkin savunma avukatlarının sunduğu hizmetlerden yararlanmasını sağlayacak sistemler tesis etmelidir. Soru: Bu kuralın uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek kolay olacaktır. Sanığın ya bir avukatı vardır ya da yoktur. Yoksa herhalde neden olmadığını öğrenmeye çalışmalıyım. Cevap: Bir noktada doğru, diğer bir noktada hatalısınız. Haklı olduğunuz nokta şu: Sanığın avukatı yoksa neden olmadığını öğrenmeye çalışmalısınız. Sanığın kendisine ya da ailesine, savcıya, hâkime veya katibe sorun. Gözlemcilerin sanıklarla konuşması konusunu daha sonra ele alacağız. Eğer sanığın avukat tutma hakkı bir şekilde engellenmişse, bu çok ağır bir ihlal olabilir ve yargılamanın topyekûn adil olmadığı anlamına gelir. Hatalı olduğunuz nokta ise şu: Sanığın avukatı varsa kurala uyulmuştur diye varsaymamak gerekir. Bu noktada işler biraz karışabilir. Bir avukatınızın olması başkadır, yetkin bir avukatınızın olması başkadır. Buradaki kural avukatın yetkin olmasını gerektirir. Avukatın yetkin olup olmadığını belirlemek için 25 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 25 27.05.2017 17:34