İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi 5. MASUMİYET KARİNESİ Medeni ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi- Madde 14 (2) “Hakkında suç isnadı bulunan bir kimse, hukuka göre suçluluğu kanıtlanıncaya kadar masum sayılma hakkına sahiptir.” Bu prensip 2014 tarihli Mısır Anayasası’nın 67. maddesinde şu şekilde ifade edilip, güvence altına alınmıştır: “Bir mahkeme önünde suçluluğu kanıtlanıncaya kadar tüm sanıklar suçsuzdur…” Sanığın cezaevinde kalmasına ilişkin keyfi kararlar, onların kefaletle serbest kalma haklarının önemini vurgulayan masumiyet karinesi prensibine aykırıdır. Kişi özgürlüğü ile ilgili olarak yukarıdaki 1. bölüme bakınız. Sanığın kanıtlarına ilişkin yukarıdaki 3. bölümde (mahkemelerin tarafsızlığı) mahkemenin nihai kararından alıntılanan açıklaması mahkemenin masumiyet karinesi prensibini uygulamadaki başarısızlığını göstermektedir. Savunma makamının kapalı devre kamera sistemi (CCTV) ile kayıt altına alınan kanıtların duruşma öncesinde kendilerine verilmesi başvurusunun mahkeme tarafından reddedilmesi, sanıkların suçlu oldukları varsayımına sahip olduğunu göstermektedir. Kanıtların savunma makamına önceden verilmemesiyle ilgili olarak aşağıdaki 6. bölüme bakınız. Mahkeme masumiyet karinesi prensibine uygun olarak hareket etmiş olsaydı, savunmanın mevcut kanıtları incelemesine izin vermiş olurdu. Belki de bu kanıtların incelenmesi mahkemenin yargılama dosyasıyla ilgili var olan makul şüpheye varmasına yardım edebilirdi. Bu hâkimlerin tutumuna ilişkin oldukça cömert bir analizdir. Başvurunun reddedilmesi, savunmanın polis tanıkların ifadesini sorgulama fırsatını engellemek motivasyonu ile gerçekleşmiş olabilir. Mahkemenin 11 Haziran 2014’te sanıklara ilişkin hükmü ve cezayı açıklamaktaki aceleciliği, görüşümüze göre, masumiyet karinesi prensibi ile uyumsuz bir süreç olmuştur. Duruşmalarda hazır bulunma hakkına ilişkin aşağıdaki 7. bölüme bakınız. Bu nedenlerle, mahkemenin Madde 14 (2)’deki prensibi ihlal ettiği görüşündeyiz. Bu ihlal yargılamanın en temel eksiklerinden biridir. Şayet gözlemlediğimiz diğer ihlaller çürütülse dahi bu önemli ve temel masumiyet karinesi prensibinin ihlali nedeniyle yargılama adaletli gerçekleşmemiştir. 77 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 77 27.05.2017 17:34