DEVLET OKULLARINDA DİNLER VE İNANÇLAR HAKKINDA ÖĞRETİME İLİŞKİN TOLEDO KILAVUZ İLKELERİ
I. Toledo Kılavuz İlkelerinin Çerçevesi
A. Gerekçe
Dinler ve inançlar hakkında bilginin kaliteli bir eğitimin önemli bir parçası olduğu ve
bu bilginin demokratik vatandaşlık, karşılıklı saygı, din özgürlüğü ve toplumsal çeşitlilik anlayışı gibi değerlerin gelişimini teşvik edebileceği yönünde eğitimciler arasında
giderek artan bir fikir birliği vardır. İnanç konularındaki kararlar kişisel seçimler olarak
korunmalıdır; aynı zamanda, hiçbir eğitim sistemi tarihte ve kültürde dinlerin ve inançların rolünü görmezlikten gelemez. Bu konudaki bilgisizlik, hoşgörüsüzlük ve ayrımcılığı körükleyebilir ve olumsuz kalıp yargıların yaratılmasına yol açabilir. Daha da kötüsü,
düşmanlığın, çatışmanın ve sonuçta da şiddetin artmasına yol açabilir ve yakın tarihin
çok açık bir şekilde gösterdiği gibi, tüm bunların AGİT bölgesinde güvenlik ve istikrarı
tehdit etme potansiyeli vardır.
AGİT'in hem çatışma önleme rolü hem de hoşgörü ve karşılıklı saygı kültürünü teşvik
etme kararlılığı doğrultusunda, Danışma Konseyi dinler ve inançlar hakkında öğretim
ile ilgili bu Kılavuz İlkeleri sunmaktadır. İlkeler, bölgenin artan dini çeşitliliğine dair
gelişmiş bir anlayışa ve dinin kamusal alandaki artan varlığına katkıda bulunması umuduyla hazırlanmıştır. Bunların mantığı iki temel ilkeye dayanmaktadır: ilki, herkesin din
ve inanç özgürlüğü hakkına saygıyı vurgulayan öğretimde olumlu bir değerin olması ve
ikincisi, dinler ve inançlar hakkında öğretimin zararlı yanlış anlamaları ve kalıp yargıları azaltabileceğidir.
Dinler ve inançlar hakkında kaliteli eğitim, bölünmeleri ve çatışmaları önlemeye ve
ele almaya yardımcı olmak için etkili bir yol olabilir. Dinler, medyada ve diğer sosyal
ortamlarda çoğunlukla karmaşık, çeşitli ve dinamik yapılarını düzgün bir biçimde yansıtmayan bir şekilde algılanmakta ve tarif edilmektedir. Dinler ve inançlar konusunda
daha çok bilgi sahibi olmak hoşgörüyü ve saygıyı otomatik olarak teşvik etmese de başkalarının dinlerine ve inançları ile bunları benimseyenlere dair algıları olumlu etkileme
potansiyeline sahiptir.
Dinler ve inançlar hakkında öğretim, gençleri çoğulcu bir toplumda yaşamaya hazırlaması gereken okulların önemli bir sorumluluğudur. Fakat bu öğretimin okullardaki
gerçekleşme biçimi, ailelerin ve din veya inanç kuruluşlarının kritik rolüne zarar vermemeli veya bunu göz ardı etmemelidir. Aileler, din veya inanç toplulukları ile birlikte
gelecek nesillerin ahlaki eğitiminden sorumludur. Aileler, din ve inanç kuruluşları ve
okullar birlikte çalışarak, başkalarının haklarına saygı göstermeyi öğreterek karşılıklı
anlayışı teşvik edebilir.
Dinler ve İnançlar hakkında Öğretimin Nedenleri
Dinler ve inançlar hakkında öğretimin çeşitli ikna edici nedenleri vardır. Söz konusu
nedenlerin tamamı, bu tür öğretim din özgürlüğüne ve insan haklarına bağlılık bağlamında gerçekleştiğinde güçlenir. Bunlar aşağıdakileri içerir:
17