DEVLET OKULLARINDA DİNLER VE İNANÇLAR HAKKINDA ÖĞRETİME İLİŞKİN TOLEDO KILAVUZ İLKELERİ Konferansının düzenlenmesinin önünü açmıştır. Eğitimin, özellikle de okulda, din veya inanç özgürlüğüne hoşgörü ve saygıyı teşvik etmeye anlamlı bir şekilde katkıda bulunması gerektiği görüşü esasında, eğitimde ayrımcı olmayan bir bakış açısının ve uygun düzeylerde din veya inanç özgürlüğü ile ilgili bilginin güçlendirilmesi Madrid Konferansı Nihai Belgesinin amaçlarından biri olarak yer almaktadır13. Medeniyetler İttifakı (Mİ) 2005 yılında, BM Genel Sekreteri, Medeniyetler İttifakı için İspanya ve Türkiye Başbakanlarının ortak sponsorluğunda bir girişim başlatmıştır. Bu girişimi yönlendirmek için BM Genel Sekreteri, ortak-sponsorlar ile istişare içinde, seçkin kişilerden oluşan üst düzey bir grup kurmuş ve bu gruba, farklı toplumlar arasındaki önyargılara ve yanlış algılara karşı çıkılması ve bir karşılıklı saygı paradigması kurularak kutuplaşmanın ve aşırılığın üstesinden gelinmesi için pratik öneriler içeren bir rapor hazırlama görevini vermiştir. Grubun 13 Kasım 2006 tarihinde İstanbul'daki son toplantısında tamamlanan rapor, kültürler arasındaki gerginliklerin siyasi düzeyin ötesine geçerek toplumların kalplerine ve zihinlerine yayıldığını vurgulamaktadır. Bu gidişatı tersine çevirmek için grup, tavsiyelerini "eğitim" dahil dört öncelikli tematik alanda analiz eder ve sunar ve diğer hususların yanı sıra şunu ifade eder: "Dini okullar da dahil olmak üzere eğitim sistemleri öğrencilere, dünyadaki çeşitli dini inançlar, uygulamalar ve kültürlere dair karşılıklı saygı ve anlayış kazandırmalıdır."14 Dünyadaki dini inançlara dair bilginin teşvik edilmesinin gerekçesi, bilgisizliğin genellikle dinlere karşı düşmanlığın nedenlerinden biri olmasıdır. Rapor ayrıca, dini liderlerin, eğitim alanında politika yapanların ve inançlar arası sivil örgütlenmelerin, dinler hakkında öğretim için üzerinde fikir birliğine varılmış kılavuz ilkeleri geliştirmek amacıyla birlikte çalışmasını tavsiye etmektedir. Avrupa Konseyi (AK) Din veya inanç özgürlüğüne dair uluslararası normlara ve hoşgörüye ilişkin eğitime, İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme'nin (EHCR) 9. Maddesi15 ve Ulusal Azınlıkların Korunmasına ilişkin Çerçeve Sözleşme'nin 12. Maddesi 13 Din veya İnanç Özgürlüğü, Hoşgörü ve Ayrımcılık Yapmama ile ilgili Okul Eğitimi konusunda Uluslararası Danışma Konferansı Nihai Belgesi, 2000/33 sayılı İnsan Hakları Komisyonu kararı uyarınca din veya inanç özgürlüğü Özel Raportörü Sayın Abdelfattah Amor tarafından sunulan Rapor, Mart 2002, E/CN.4/2002/73, Ek (aynı zamanda bu belgeye ekli Ek IV içinde de yeniden yazılmıştır). Madrid Konferansına ilişkin hazırlık çalışmalarında da dengeli ve kapsayıcı bakış açılarının önemini vurgulanmıştır. 2001 yılında, o zamanki Özel Raportör olan Abdelfattah Amor tarafından hazırlanan ve 78 ülkeden anket sonuçlarına dayanan bir çalışmaya göre: “Din eğitimi, kapsayıcı bir şekilde, bütün dini eğilimler ile ilgili bilgi ve değerleri aktarmak için kullanılacak bir araç olarak algılanmalıdır, böylece bireyler aynı toplumun bir parçası olduklarının bilincine varır ve kendi kimliklerini, farklı kimliklerle uyum içinde oluşturmayı öğrenirler. Bu şekliyle din eğitimi, Tanrının yapısının ve dini inancın temellerinin resmi incelemesi olarak tanımlanan ilmihal veya teolojiden büyük ölçüde farklıdır ve uluslararası standartlarda tanımlanan şekilde daha geniş eğitim çerçevesine katkıda bulunur.” Ayrıca bakınız; Amor’un Durban Konferansı Hazırlık Komitesinin ikinci oturumunda sunulan çalışması “Irk ayrımcılığı, dini hoşgörüsüzlük ve eğitim”, BM Doc, A/CONF.189/PC.2/22, 3 Mayıs 2001. 14 Medeniyetler İttifakı Üst Düzey Grup Raporu, 13 Kasım 2006, Bölüm VI, paragraf 6.8, http://www.unaoc.org/repository/HLG_ Report.pdf adresinden ulaşılabilir. 15 İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Avrupa Sözleşmesi, Avrupa Konseyi tarafından 4 Kasım 1950 tarihinde imzaya açılmıştır, E.T.S. No 5, 3 Eylül 1953 tarihinde yürürlüğe girmiştir, http://conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/ Html/005.htm adresinden ulaşılabilir. 22