DEVLET OKULLARINDA DİNLER VE İNANÇLAR HAKKINDA ÖĞRETİME İLİŞKİN TOLEDO KILAVUZ İLKELERİ
alanları hakkında ders vermek üzere uygun şekilde eğitmeleri beklense de AGİT bölgesi
genelindeki durum kesinlikle bu değildir. Halihazırda böyle bir sistem yoksa, hükümetlerin, şu anda öğretmenlerin dinler ve inançlar hakkında öğretim konusunda eğitim vermek üzere nasıl seçildiklerini ve (hem hizmet öncesi hem de hizmet içi) nasıl eğitildiklerini izlemek ve değerlendirmek için bir gözetim sistemi kurmaları teşvik edilmektedir.
Üye Devletler, bir değerlendirmenin açığa çıkarabileceği tüm eksiklikleri bu Kılavuz
İlkeler ve diğer uluslararası kuruluşların ilkeleriyle birlikte ele almalıdır.
Devlet okullarında dinler ve inançlar hakkında öğretim ile ilgili konularda öğretmenlerin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitiminden dini toplulukların sorumlu olması halinde,
bu topluluklar diğer inanç topluluklarına ulaşmaları için teşvik edilir. Bu tür eylemler,
dinler ve inançlar hakkında öğretim ile ilgili hizmet öncesi ve hizmet içi öğretmen eğitiminin güçlendirilmesine yardımcı olabilir. Ayrıca, bu tür bir eğitimin adil, dengeli, kapsayıcı ve önyargısız olmasının en iyi garantisidir. Dinler arası diyalogun teşvik edilmesi
için bu alanda işbirliği yapmak, başlı başına olumlu bir amaçtır.
B. Öğretmen Hazırlığının Çerçevesi
Dinler ve inançlar hakkında öğretimle ilgili özel zorluklar ve dışlama ve çatışma potansiyeli nedeniyle, herhangi bir öğretmen hazırlama programı, bu doküman boyunca
tavsiye edildiği gibi, demokratik ve insan hakları ilkeleri çerçevesinde olmalıdır. Ulusal
müfredat standartları ve talepleri, dinlerin ve inançların toplumdaki ve eğitim sistemindeki yeri ve eğitim sisteminin değişime açıklığı gibi diğer hususlar da elbette önemlidir.
Ancak insan hakları çerçevesi, dinler ve inançlar hakkında öğretime adil ve dengeli bir
yaklaşım geliştirilmesinin en iyi garantisidir. Ayrıca olumsuz kalıp yargılarla ve ayrımcı
uygulamalarla mücadele için de güçlü bir araçtır. Din veya inanç özgürlüğüne bağlılık
ve insan hakları eğitimi ve karşılıklı saygı ve anlayışa ilişkin eğitim ile ilgili konulara
duyarlılık, gelecekte dinleri ve inançları öğretecek tüm öğretmenler için bir ön koşul
olmalıdır. Bu tür bağlılıklar ve duyarlılıklar, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimleri sırasında güçlendirilmelidir.
C. Hizmet Öncesi ve Hizmet İçi Öğretmen Eğitimi
Hem hizmet öncesi hem de hizmet içi öğretmen eğitimi, dinler ve inançlar hakkında öğretimin çok önemli bileşenleridir. Kapsamlı ve donanımlı öğretmen eğitimi programları,
öğretmen eğitimindeki başarılı yeniliklerin sürdürülebilir olmasını da daha olası kılar.
AGİT, daha önce çeşitli vesilelerle sürdürülebilirliğin zorluğunu tanımlamıştır:
Karşılıklı saygı, anlayış ve eşitlik kültürünün desteklenmesi ve demokratik toplumlarda
etkin katılım için eşit fırsatların aranması; sistematik, kapsamlı ve uzun vadeli bir yaklaşım gerektirir60.
60 13/06 sayılı AGİT Bakanlar Konseyi Kararı, Önsöz, a.g.e. not 1.
44