Gündelik
işlerde
kayıtdışı
olarak
çalışmak
zorunda
kalan
sığınmacılara
çok
düşük
ücretler
ödenmektedir.
Bazı
durumlarda
ücretlerini
alamamakta
ve
durumda
nereye
başvurabileceklerini
bilmemektedirler.
Kayıtdışı
çalıştırılan
sığınmacılar
ağır
bir
emek
sömürüsü
altındadır.
Kamplarda
yaşayan
“misafir”
Suriyelilere
sağlanan
sağlık,
yiyecek,
eğitim,
barınma
olanaklarından,
kamp
dışında
yaşayan
sığınmacılar
yararlanamamaktadır.
Bu
durum
aynı
gerekçelerle
Türkiye’ye
gelmiş
olan
Suriyeliler
arasında
ayrımcılık
oluşturmaktadır.
6.2.Öneriler
Suriye’deki
gelişmeler
Türkiye’ye
sığınmacı
akışının
artarak
süreceğini
göstermektedir.
Bu,
kamplar
dışındaki
sığınmacıların
sayısının
artması
anlamına
gelmektedir.
Türkiye’nin
bu
duruma
uygun
insani
mekanizmaları
acilen
oluşturması
gerekmektedir.
Kamplar
dışında
yaşayan
Suriyeli
sığınmacıların
bulunduğu
tüm
illerde
valilikler
bünyesinde
kayıt
masaları
oluşturulmalıdır.
Kayıtlar
sırasında
demografik
veriler
ve
temel
ihtiyaçlarının
tespitleri
yapılmalıdır.
Hatay
ve
Gaziantep
illerinde
uygulanan
bu
uygulamanın
yaygınlaştırılması
gerekmektedir.
Kayıt
olan
ve
ulaşılabilen
tüm
Suriyeli
sığınmacılara
sağlık
hizmetleri,
eğitim
hizmeti,
sosyal
desteklerden
yararlanma
ve
mülteci
hukuku
açısından
hakları
konusunda
bilgilendirme
yapılmalıdır.
Bu
konuda
Arapça
ve
Kürtçe
olarak
hazırlanacak
broşürler
muhtarlıklar
eliyle
dağıtılmalıdır.
Mahalle
muhtarlıkları
ilk
başvuruların
yapılması
için
kontak
nokta
olarak
kullanılmalıdır.
Valilikler
başta
olmak
üzere
muhtarlıklar,
belediyeler;
kadın,
çocuk,
engellilik,
sosyal
hizmetler
ve
insani
yardım
alanında
çalışan
sivil
toplum
örgütlerinin
katılımı
ile
koordinasyon
masası
oluşturmalı
ve
sorunların
çözümü
konusunda
işbirliği
yapmalıdır.
Oluşturulacak
koordinasyon
masalarında
sığınmacılara
sağlık
kurumları,
kamu
kuruluşları,
emniyet
birimleri
ve
diğer
kurumlarla
ilişkilerinde
hizmet
vermek
üzere
yeterli
sayıda
Kürtçe
ve
Arapça
bilen
tercümanlar
görevlendirilmelidir.
Kayıt
olan
Suriyelilerin
sağlık
kurumlarından
ücretsiz
olarak
yararlanması
için
valilik
onaylı
belgeler
düzenlenmelidir.
Sağlık
Bakanlığı
kayıtlı
veya
kayıtsız
Suriyeli
sığınmacıların
tedavilerin
ücretsiz
yapılması
için
bir
genelge
yayınlamalıdır.
Çalışma
Bakanlığı
çalışabilir
durumdaki
Suriyeli
sığınmacılar
için
çalışma
izni
düzenlemesini
yapmalıdır.
Çocukların
sokakta
para
toplaması
ve
çalıştırılmasının
önüne
geçmek
için
valilik
ve
belediyeler
işbirliği
yapmalı,
çocuklara
eğitim,
sosyal
ihtiyaçları
ve
psikolojik
destek
hizmeti
verilmelidir.
23