Engelli Hakları ve Hak Arama Mekanizmaları İnsan hakları; tüm insanların sahip olduğu hak ve özgürlükler bütünüdür, evrensel olarak tanınmış normlardan oluşur, insanlığın ortak mücadelesinin ürünüdür ve bütün dünyadan insanların çabasıyla gelişmeye devam etmektedir. Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme (BMEHİS) de bu çabaların bir sonucu olarak kabul edilmiştir. Türkiye’nin de taraf olduğu Sözleşme, engelli bireylerin topluma diğer bireylerle eşit, tam ve etkin katılımını amaçlar ve devletlere bu konuda sorumluluk yükler. Sıklıkla kullandığımız biçimiyle ‘Engelli hakları’ sadece engellilerin sahip olduğu ya da onlara özgü olan yeni veya ayrı bir haklar kategorisi değildir. Yani engelliler de diğer herkes gibi insan olmaktan kaynaklanan medeni, siyasi, ekonomik, kültürel ve sosyal haklara sahiptir. Sözleşme engellilerin eğitim, sağlık, düşünce ve ifade özgürlüğü vb. haklara diğer insanlarla eşit ve tam erişimlerinin sağlanmasını amaçlamaktadır. BMEHİS engellilerin tüm insan haklarına tam ve eşit olarak erişebilmesi için aşağıdaki temel ilkeleri başlangıç noktası olarak sayar; 1. Kendi seçimlerini yapma özgürlükleri ve bağımsızlıkları da dahil olmak üzere, kişilerin doğuştan sahip oldukları onura ve bireysel özerkliklerine saygı gösterilmesi, 2. Ayrımcılık yapılmaması, 3. Topluma tam ve etkili katılımla dahil olma, 4. Farklılıklara saygı gösterilmesi ve engelliliğin insan çeşitliliğinin ve insanlığın bir parçası olarak kabul edilmesi, 5. Fırsat eşitliği, 6. Erişilebilirlik, 7. Engelli kadınlar ve erkekler arasında eşitlik, 8. Engelli çocukların gelişen kapasitelerine saygı duyulması ve engelli çocukların kendi kimliklerini koruyabilmeleri için haklarına saygı duyulması. 4