SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ İÇİN ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ VE TOPLANTI VE GÖSTERİ HAKKI KILAVUZU
engel olabilir veya anne sağlığı ve üreme sağlığı ile ilgili eğitim hizmetleri verilmesi, toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılıkla veya azınlık gruplarına ve marjinalleştirilmiş gruplara karşı ayrımcılıkla mücadele etmek için tedbir alınması gibi
hizmetler vermelerini engelleyebilir. Bilginin aşırı gizli tutulması için sıklıkla ulusal güvenlik gerekçe gösterilmekte, böylelikle kamuyu ilgilendiren bilgiye erişim
sınırlandırılmaktadır. Bilgi alma ve yayma özgürlüğüne uluslararası insan hakları
standartları kapsamında izin verilenin ötesinde kısıtlama getiren ve yasallık, gereklilik ve orantılılık ilkelerine uygun olmayan her türlü yasa gecikmeksizin iptal
edilmeli veya değiştirilmelidir.
34. Uygulama açısından, ifade ve kanaat özgürlüğünün kullanılması aynı zamanda
örgütlerin kamuda tartışılan konularda, savundukları pozisyonun devlet politikasına uygun olup olmadığına veya bir yasa değişikliği savunup savunmadığına bakılmaksızın, araştırma, eğitim ve savunuculuk yapma konusunda özgür oldukları
anlamına gelir.
7. İlke: Kaynak arama, alma ve kullanma özgürlüğü
35. UMSHS’nin 22. Maddesinin ve AİHS’in 11. Maddesinin sağladığı koruma, örgütlerin bütün faaliyetlerini kapsar. Örgütlerin amaçlarını gerçekleştirmek için gerekli
araçlara sahip olmaları gerektiği de vurgulanmıştır. Buna göre, fon toplama faaliyetleri de UMSHS’nin 22. Maddesi ve AİHS’in 11. Maddesi kapsamında korunmaktadır.
Örgütlenmek isteyen grupların, devlet veya özel, ulusal, yabancı veya uluslararası
kaynaklardan maddi, ayni, mali kaynak ve insan kaynağı dahil farklı türden kaynaklara erişiminin olmaması halinde, örgütlenme özgürlüğü hakkı anlamından yoksun
kalmış olur (kaynaklarla ilgili daha ayrıntılı bilgi için bkz. Bölüm C, Alt bölüm 2-E).
Bu nedenle, kaynak arama, edinme ve kullanma yetisi her türlü örgütün varlığı ve
işleyişi için elzemdir. Bunun ötesinde, örgütler, kar amacı gütmeyen faaliyetlerini
desteklemek için her türlü yasal iş yapma, ekonomik veya ticari faaliyette bulunmakta özgür olmalıdırlar.
36. Kaynaklara erişme, kaynak arama, edinme ve kullanma ile ilgili kısıtlamalar bazı
durumlarda haklı gösterilebilir. Ancak her türlü kısıtlama, yasayla öngörülmeli, demokratik bir toplumda gerekli olmalı ve ulusal güvenlik veya kamu güvenliği, kamu
düzeni, kamu sağlığının veya ahlakın korunması veya başkalarının hak ver özgürlüklerinin korunması adına getirilmelidir. Örgütlerin amaç ve faaliyetlerini devam
ettirme yeteneklerini azaltacak şekilde kaynaklara erişim kısıtlaması getirilmesi, örgütlenme özgürlüğü hakkına karşı müdahale sayılabilir.
37. Örgütlerin aldıkları kaynaklar meşru bir şekilde raporlama ve saydamlık şartlarına tabi olabilir. Ancak, bu türden şartlar gereksiz külfet getirmemeli, söz konusu örgütün büyüklüğü ve faaliyetlerinin kapsamı ile orantılı olmalı ve varlık ve gelirlerini
de dikkate almalıdır.
8. İlke: Örgütlerle ilgili mevzuatın, politikaların ve uygulamaların iyi idare
edilmesi
38. Örgütlerle ilgili mevzuat ve uygulamalar, düzenleyici otoriteler tarafından tarafsız ve vakitlice, örgütlenme özgürlüğü hakkını güvence altına alacak şekilde
hayata geçirilmelidir. Düzenleyici otoritelerin yetkilerinin kapsamı yasada açıkça
tanımlanmalıdır. Bu yetkililer hesap verebilirliklerini sağlamak için aynı zamanda,
prosedür ve işleyişleri konusunda kamunun gerekli bilgilere sahip olmasını sağlamalıdır.
28