Ekler
seçim bölgelerinin sınırlarının, dikkate alınacak diğer hususların yanı sıra azınlık haklarına
saygı gösterilmesini de sağlayacak şekilde bağımsız ve tarafsız bir organ tarafından belirlenmesidir. Bu, AGİT katılımcısı Devletlerde, genellikle daimi ve profesyonel seçim komisyonları
aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Devletler, azınlık temsil oranını düşürmek veya azınlıkları
dışta bırakmak amacıyla seçim bölgelerini veya bir seçim bölgesindeki nüfus oranlarını hiçbir
koşulda değiştirmemelidirler. Yerel Özerklik Avrupa Şartı’nın 5. Maddesi “İlgili yerel topluluklara danışılmadan - yasaların izin verdiği durumlarda referanduma gidilerek- yerel yönetim
sınırlarında değişiklik yapılamaz” koşulu getirirken, Çerçeve Sözleşme’nin 16. Maddesi bunu
açıkça yasaklamaktadır (bölgesel düzenlemelerle ilgili olarak bakınız Tavsiye 19).
HCNM, Çeşitli Toplulukların Entegrasyonu için Ljubljana Rehber
İlkeleri, 2012
[...] Yeterli temsil doğrudan katılım sağlar ve Aynı zamanda azınlıkların sesinin duyurulması için hakiki bir fırsat sunması açısından önemlidir. Yeterli olabilmek için, temsilin matematiksel bir orantısallığa sahip olması gerekmemektedir ancak toplumun kompozisyonunu
yansıtmayı hedeflemelidir. Sayıca küçük grupların da etkin bir şekilde katılmaları için özen
gösterilmelidir. Aynı zamanda, Devletler azınlıklara mensup kişilerin temsilini ve kamusal
katılımlarını kolaylaştırmak için toplumsal cinsiyet ilkelerini savunmaya özen göstermelidir
Uluslararası standartlara, umut vadeden uygulamalara ve HCNM’nin deneyimlerine dayanarak hedeflenen politikalar aşağıdakilerden bir veya birden fazlasını dâhil edebilir:
Azınlıkların seçilmiş meclislerde ve/veya yürütme erkinde, ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde kamuda temsil edilmeleri katılmaları için yapılan özel düzenlemeler. Bu türden
özel düzenlemelere, koşullara bağlı olarak şu tedbirler dâhil edilebilir: meclis bir veya
iki kamarasında ya da meclis komisyonlarında garantili sandalye ayrılması veya yasama
süreçlerine başka türlü garantili katılım sağlanması; seçim sisteminde azınlıkların temsilinin kolaylaştırılması; kabinede görevlendirme yapılırken pozitif ayrımcılık uygulanması; yüksek mahkemede veya anayasa mahkemesinde ya da alt mahkemelerde kürsü
verilmesi; ve/veya adaylıkla gelinen danışma organlarına veya başka üst düzey organlara
yerleştirme yapılması; devlet memuriyetine azınlıkların katılımının sağlanması. Toplumdaki bütün sektörlerde oy için rekabet ederken azınlık temsilini kolaylaştıran ve etkinleştiren seçim sistemleri. Topluluklar arası siyasi platformlar toplumun entegrasyonunda ve
azınlıkların etkili katılımında önemli bir rol oynayabilirler;
Hükümetlerle topluluk temsilcileri arasında resmi veya gayri resmi kanal olarak iş gören
istişare organları ve mekanizmaları;
Etkili diyaloğu temin etmek ve desteklemek için tasarlanan organlar ve süreçler;
belli grupların kendilerini ilgilendiren konularda nüfuzlarını artırmaya yönelik toprağa
bağlı olmayan öz-yönetişim düzenlemeleri ve güç paylaşımı düzenlemeleri;
Bazı özel durumlarda, toprağa bağlı öz-yönetişim düzenlemeleri, örneğin, yetkinin belli
bir coğrafi bölgeye devredilmesi, münferit azınlık gruplarının temsilini kolaylaştırabilir.
Şekli her ne olursa olsun, öz-yönetişim kurumları, ilgili topraklarda yerleşik tüm toplulukların görüşlerini yansıttığını ve yetki alanlarında azınlık hakları dâhil tüm insan
haklarına saygılı olduklarını iddia edebilmeleri için demokratik ilkelere ve süreçlere bağlı
olmalıdır. Bu bağlamda, güç paylaşımı düzenlemelerinin yapıldığı yerlerde bu düzenlemeler bazı toplulukların temsilden mahrum bırakılacağı şekilde tasarlanmamalıdır.
55