Giriş 2001 yılında AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları (ODIHR) Seçim Sürecine Ulusal Azınlıkların Katılımına Destek için Rehber İlkeleri yayınladı (2001 Rehber İlkeleri)1. 2001 Rehber İlkeleri’nin temel amacı, katılımcı Devletlere, Ulusal Azınlıkların Kamusal Hayata Etkin Katılımları için Lund Tavsiyelerini (Lund Tavsiyeleri) seçim süreçleri bağlamında nasıl hayata geçirebileceklerine dair spesifik öneriler getirmek, mümkün olan seçeneklerin avantajları ve dezavantajlarını açıklamaktı2. 2001 Rehber İlkeleri yayınlandığından bu yana 13 yıl geçtiği düşünülürse içeriği yeniden değerlendirmek ve güncellemek için oldukça geçerli bir neden var. Bu el kitabı, ulusal azınlıkların seçim süreçlerine katılımını teşvik konusunda uluslararası standartların ve iyi örneklerin gelişimi gibi yeni malzemeyi de dâhil ederek 2001 Rehber İlkeleri üzerine inşa edilmiştir. Ek olarak bu yayın OIDHR seçim izleme misyonları (SİM) tarafından ulusal azınlıkların katılımını izlemek üzere kullanılan metodolojiyi de özetleyen yeni bir bölüm içermektedir. Bu bölümde neredeyse iki on yıllık dönem boyunca edinilmiş seçim gözlemi deneyimi ve izlenimlerine de yer verilmiştir. Pratik kısım özellikle AGİT’ten seçim gözlemcilerine yönelik hazırlanmıştır; ulusal azınlıkların katılımı sorusuyla ilgilenen diğer örgütlerden gözlemciler de bu konuya dair farklı seçim bağlamlarında kullanılabilecek gerekli bilgiyi bulacaktır. Bu pratik kısmın da eklenmesiyle birlikte kitap, bu alanda çalışan uzman ve uygulayıcılara rehberlik etmesi umuduyla bir el kitabı formatında yayınlanmıştır. Bu alanda seçim gözlem metodolojisi için sağlam bir temel sunarak bu yayın, seçimlere azınlıkların katılımını değerlendirirken profesyonelce ve tutarlı bir şekilde yaklaşılmasını ve AGİT taahhütlerine, diğer uyarlanabilir uluslararası standartlar ve iyi uygulamalara bağlı kalınmasını sağlamaya yardımcı olmalıdır. 2001 Rehber İlkelerinin en önemli noktalarıyla birlikte güncel bilgileri de sağlayarak bu yayın, AGİT’in seçimlere ulusal azınlıkların katılımını teşvik etme ve izleme yaklaşımının genel bir taslağını az ve öz olarak verir. Ancak okuyucu unutmamalıdır ki AGİT’in ulusal azınlıklarla ilgili yaptığı işler, gerçek bir başarı hedefleniyorsa yapılması gerekenlerin ancak bir kısmıdır. AGİT Ulusal Azınlıklar Yüksek Komiseri (UAYK) olası çatışma durumları konusunda erken uyarı sağlar ve bu çatışmaları önlemek üzere artan gerginliklerle nasıl başa çıkılacağına dair öneriler sunar; bu öneriler ulusal azınlıkların etkin katılımını garantilemeyi de içerir. ODIHR ulusal azınlık mensuplarının gerçekte ne ölçüde seçimlere katıldığını gözlemler ve katılmamalarına neden olan engelleri ortadan kaldırmak üzere tavsiyeler verir. Modern demokratik devletlerde katılımı arttırmak ve ulusal azınlıkların yeterli temsiline erişmek için katılımcı Devletlerin hükümetleri de ulusal ve yerel düzeyde çokça çalışmalıdır3. Kolaylıkla erişilebilir bir özet ve rehber olarak bu belge aynı zamanda her seviyedeki kanun yapıcılar ve siyasi karar mercileri için de faydalı olmalıdır. Hükümetlerin, siyasi partilerin ve azınlık topluluklarını temsil edenler de dâhil olmak üzere sivil toplum gruplarının, ulusal azınlık mensuplarının genel olarak kamusal hayata ve özellikle de seçimlere etkin katılımlarını teşvik etme yönündeki çabalarını desteklemek üzere kullanılabilir. Son olarak, bu kitabın ODIHR ve UAYK’nın ortak çabalarının bir ürünü olarak ortaya 1 AGİT/ODIHR, Seçim Süreçlerine Ulusal Azınlık Katılımını Destekleyecek Rehber İlkeler, Varşova, 2001 2 UAYK, Ulusal Azınlıkların Etkin Katılımları Üzerine Lund Tavsiyeleri, Lahey, 1999 (Lund Tavsiyeleri) 3 Bakınız, genel Lund Tavsiyeleri; UAYK, Çeşitli Toplulukların Entegrasyonu Üzerine Ljubljana Rehber İlkeleri (Ljubljana Rehber İlkeleri), Lahey, 2012,özellikle de 9, 38 ve 39. İlkeler. 7