DIN, İNANÇ AYRIMCILIĞI
rörize etme imkânı tanıyordu. Alevilere… saldırdılar… çünkü seküler ve
aşırı milliyetçi Cumhuriyetçileri desteklediler.” (Ahmad 2003, 142) 1978’de
Kahramanmaraş’ta başta Alevilere yönelik yedi gün süren saldırılarda
100’den fazla ölü, yüzlerce yaralı vardı. 210 ev ve 70 ofis harap edildi.7
1961 Anayasası hakların demokratik olarak düzenlendiği bir hukuk
belgesi olmasına rağmen, 12 Mart 1971 askeri müdahalesi ve bunun sonucunda yapılan kısıtlayıcı değişiklikler var olan özgürlük ortamını değiştirdi. 1970’lerde devlet öncelikle ve şiddetle “sol”u hedef aldı; ancak
Bediüzzaman külliyatını toplu olarak okumak gibi faaliyetler nedeniyle
Ceza Kanunu’nun 163. maddesi uyarınca ‘yasadışı hareketten’ koğuşturmalara girişildiği ve mahkûmiyetler verildiği de bir vakıaydı.
Eylül 1980’de Türkiye bir askeri darbe daha yaşadı ve ardından özgürlükleri bir öncekinden daha fazla kısıtlayan yeni bir anayasa yürürlüğe koyuldu. 1980’li yıllar boyunca siyaset Kenan Evren ve Milli Güvenlik
Konseyi’nin gözetimi ve kısıtlamaları altındaydı; ancak yine de çok sayıda
sivil toplum hareketi ve yeni siyasi hareketler belirdi. Bu yıllar Türkiye’de
çoğu sivil toplum kuruluşunun temellerinin atıldığı yıllardır.
1990’lar, şiddetin sadece Kürtlere değil Alevi gruplara da yönelik
olduğu yıllardı. Sivas’ta bir festival için Türkiye’nin dört bir yanından
bir araya gelen Alevi ruhani liderler, aydınlar, sanatçılar ve halktan pek
çok kişi, 2 Temmuz 1993’te İslam yanlısı köktendinci bir kitle tarafından
katledildi; 35’i öldü, 50’den fazlası ağır yaralandı. Alevilere yönelik bir
başka saldırı, Mart 1995’te İstanbul’un Gazi Mahallesi’nde gerçekleşti.
Ayaklanmaların devam ettiği dört günde 22 kişi öldü, 155 kişi ağır yaralandı. Resmi açıklamalarla failler savunuldu ve failler hakkında gerekli
işlemler ne yazık ki yapılmadı.
28 Şubat 1997’de Genelkurmay üyeleri, iktidarda olan Necmettin Erbakan ve Tansu Çiller’den, İslami cemaatlerin daha sıkı kontrol edilmesini, imam hatip liselerinin ve Kuran kurslarının sayılarının azaltılmasını,
“yeşil sermaye”nin etkisizleştirilmesini ve laiklik karşıtı olarak görülen
radyo ve TV istasyonlarının kapatılmasını talep etti. Bu talepler doğrultusunda Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) üniversitelerde başörtüsü takılmasını yasakladı. Başörtülerini çıkarmayı reddeden öğrencilerin derslere
7 http://bianet.org/english/english/103813-remembering-the-maras-massacre-in-1978;
http://bianet.org/english/politics/170324-37-years-after-maras-massacre;
89