2. Bu hakkın kullanılmasına ulusal güvenliğin, kamu güvenliğinin, kamu düzeninin, genel sağlık veya ahlakın, başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla, hukuken öngörülmüş ve demokratik bir toplumda gerekli olan sınırlamaların dışında başka hiçbir sınırlama konamaz. Bu madde, silahlı kuvvetler ve polis teşkilatı mensuplarının bu hakkı kullanmaları üzerine hukuki kısıtlamalar konulmasını engellemez. 3. Bu madde, Uluslararası Çalışma Teşkilatının “Örgütlenme Özgürlüğü ve Teşkilatlanma Hakkının Korunması” ile ilgili 1948 tarihli Sözleşmesine Taraf Devletlere, bu Sözleşmede sağlanan güvencelere aykırı yasama tasarrufları yapmasına veya yasaları bu güvencelere aykırı tarzda uygulamasına yetki vermez. 56. Örgütlenme özgürlüğü hakkının kapsamı geniş olup, bireylerin seçilmiş temsilcileri aracılığıyla siyasi işlerin yürütülmesinde yer alabilecekleri özel örgütlenmeler olarak siyasi partiler kurma ve bunlara katılma haklarını içermektedir.78 Buna karşılık, hiç kimse bir siyasi partiye üye olmaya zorlanamaz.79 Örgütlenme özgürlüğü Sözleşme’nin 21. Maddesinde tanınan toplanma özgürlüğü hakkı ile çok yakından ilişkilidir. Buna uygun olarak, 22. madde (2), 19. ve 21. maddeler ile aynı kategorideki sınırlamalara izin vermektedir (ulusal güvenlik, kamu güvenliği, kamu sağlığı veya ahlakının korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması). 22. Madde aynı zamanda 21. Madde tarafından gerekli kılınan benzer usuli güvenceler gerektirir; yani tüm kısıtlamaların yasa tarafından öngörülmesi ve demokratik bir toplumda kamu yararının korunması için gerekli olması gerekir. Ek olarak, 22. Maddenin kapsamı 5. Maddeyle sınırlandırılmıştır, yani örgütlenme özgürlüğü hakkı Sözleşme tarafından korunan haklardan herhangi birini ihlal edecek herhangi bir eylemi kapsayacak şekilde yorumlanamaz. 57. Tıpkı toplanma özgürlüğü hakkı gibi, örgütlenme hakkına da saygı gösterilmelidir, çünkü siyasi parti kurabilme ve katılabilme halkın demokratik süreçlere katılmasının en önemli yollarından biridir. İnsan Hakları Komitesi, siyasi partiler ve parti üyeliğinin kamu işlerinin ve seçim sürecinin yürütülmesinde önemli bir rol oynadığını belirtmiştir.80 Dolayısıyla, bunların uygun bir şekilde işlemesi, gereksiz müdahalelerden uzak olması teminat altına alınmalı ve bunların kuruluşuna yönelik kısıtlamalar dar bir çerçevede ve yasallık, gereklilik ve orantılılık ilkelerine uygun olarak yorumlanmalıdır.81 78. A/68/299, para. 9. 79. A.g.y., para. 30 80. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 25 (1996), para. 26 81. CCPR/C/TKM/CO/2, para. 49. 24