ULUSLARARASI ENGELLİ HAKLARI KONFERANSI - ENGELLİLERİN ADALETE ERİŞİMİ
yonel düzeyde etkili bir şekilde etkileşim kurabilmelidir. Ayrıca engelli
kişilere de kendilerinin ve diğer engelli kişilerin adalete erişimi noktasında haklarını öğrenme fırsatı sunulmalıdır. Küresel bakış açısıyla,
alan yazın incelendiğinde hiçbir ülkenin bu güçlüğün üstesinden geldiği
söylenemez. Engelliler için adalete erişim konusunda kaydedilen ilerleme cesaret vericidir, ancak yapılacak çok iş vardır. Geniş politika temelli
reform, engelli bireylerin adalete erişim kalitesini artırabilir, ancak bu
reformların bireysel olarak hak sahiplerine aktarılması gereklidir. İlgili
mevzuat ve anlaşmaları geliştirmeye devam edilmeli ve engelli kişilerin
karşılaştığı güçlükler göz ardı edilmemelidir. Bireylerin yaşayabileceği
engellilik türleri ve derecelerinde neredeyse sınırsız çeşitlilik olduğu
dikkate alınmalıdır.
Sadece yasalar düzenlemek yeterli değildir. Bu düzenleme ve yasaları uygulayacak ve bunlardan faydalanacak bireyleri eğitmek önemlidir. Özel eğitim bölümleri ve hukuk fakülteleri bu konuya ilişkin işbirliği
yapmalı ve ilgili bireyleri eğiterek güçlendirmelidir. Araştırma sonuçlarına göre, engelli bireylerin adalete erişim konusunda bilgi düzeyleri
çok düşüktür ve bunu geliştirmenin tek yolu eğitimdir. Yine araştırma
sonuçlarına göre ortaya çıkan temalar göz önünde bulundurularak, engelli bireylerin bilgi düzeylerinin artırılması için Adalete Erişim Eğitim
Programı geliştirilmeli ve bir an önce uygulanmalıdır.
Görüşmelerden elde edilen bir diğer sonuç ise adalete erişim konusunda sadece engelli bireylerin bilgi yetersizliği yaşamadığı, hukukçuların büyük bölümünün de bu konuda yetersiz olduğudur. Araştırmaya katılan tüm katılımcılar adalete erişim konusunda engelli haklarını
iyi bilen bir avukat bulmanın zorluğundan bahsetmiştir. Bu durumda
geliştirilecek eğitim programı sadece engelli bireylere değil hukukçulara da yönelik olmalıdır. Sonuç olarak, engellilerin adalete diğer tüm
vatandaşlar gibi eşit olarak erişmesi en temel insan haklarındandır.
Bu hiçbir şekilde engellenemez ve göz ardı edilemez bir gerçektir. Bu
bakımdan adalete erişim hakkının hukuksal temeli Birleşmiş Milletler
Engelli Hakları Sözleşmesi’nde ve yasal düzenlemelerde yer almaktadır. Engelli bireyler bu haklarının ihlal edildiğini düşündüklerinde
gerekli mercilere başvurarak haklarını talep edebilirler. Bunlara gerek
kalmadan eşitlik anlayışıyla temellendirilen bir adalet ve adalete eri156