ADALETE ERIŞIM HAKKININ ÇERÇEVESI ihtiyaçları politikleştirip haklar alanına taşır hem de ağır bilişsel engelli kişilerin yapılı çevrenin erişime açılması gibi sosyal düzenlemelerin ötesine geçen destek ve bakım ihtiyacının karşılanması noktasına geçer. İkinci stratejisi bağımlılığı yeniden üretim emeğini, özellikle de ağır bilişsel engelli kişilerin bakımını, (bir erdem olarak değil) emek olarak tanımak ve bakım emekçilerinin muhtemel sömürüsünü örtük değil açık hale getirmektir. Khader ağır bilişsel engelli kişileri kapsayacak bir adalet kuramı oluşturmak için iki dizi kriter geliştiridi. İlk dizi kriter şu şekildedir: Ağır bilişsel engelli bireyleri başarılı bir şekilde kapsayacak bir adalet kuramı, ağır bilişsel engelli kişileri ezilen bir grubun üyeleri olarak kabul etmeli; engelli olmayan bireyler için kullanılan standardın aynısını kullanarak hak edişleri değerlendirmeli; insan çeşitliliğine saygı göstermeli ve siyasal özgürlüğün yanı sıra en azından belli bir çe��it serpilmenin toplumsal temelini de sağlayabilmelidir (Khader, 2008, 3). Bu kriterler toplumun tüm kişilere borcu olan hakları tek bir mefhum olarak tutmaya devam ederken yine de çoklu yetilere sahip olan her türlü insanı kapsayacak bir kişi olma (personhood) kavramına ihtiyacımız olduğuna işaret eder (Khader, 2008, 5). İnsan çeşitliliğine saygı göstermek insan olarak gelişmenin ve serpilmenin birçok farklı yolu olduğunu kabul etmek anlamına gelir (Khader, 2008, 6). Ağır bilişsel engelli kişileri merkeze alan bir pozitif özgürlük anlayışı, sosyal hakları ağır engelli kişiler ve bilişsel olarak engeli olmayan kişileri aynı spektrumun farklı yerlerine yerleştirebilen biçimde düzenlemelidir (Khader, 2008, 6). Negatif özgürlük oy vermek gibi formal bir hakkı düzenleyebilir ama pozitif özgürlük yaklaşımı bu hakkın kullanılabilmesine olanak veren uygulamaları da düzenlemelidir (örn. erişim, ulaşım, yeterli bilgi, vs.). Tüm bunlar güzel bir temel oluştursa da kişi olma ve serpilme konusunda daha net kriterler oluşturulmadığı sürece yetersiz kalırlar. Bu yüzden Khader üç ek kriter geliştirir: Ağır bilişsel engelli kişilerin insandan aşağı görülmesine sebep olacak insanlık/kişi olma tanımlarının reddedilmesi; en önemli yetkinlik olarak rasyonelliğin öncelenmesinin reddedilmesi; başkalarına bağımlı olmak durumda olan kişilerin onların bakımını üstlenen kişilerle sömürücü olmayan eşit ilişkiler kurmasının güvenceye alınması (Khader, 2008, 8). Ahlak ve siyaset felsefesinden 35