Özürlüler aleyhine ayrımcılık yapılamaz; ayrımcılıkla mücadele özürlülere yönelik politikaların temel esasıdır.” Aynı kanunun 14 maddesi ise; “istihdam Madde 14- İşe alımda; iş seçiminden, başvuru formları, seçim süreci, teknik değerlendirme, önerilen çalışma süreleri ve şartlarına kadar olan safhaların hiçbirinde özürlülerin aleyhine ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz. Çalışan özürlülerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde, özrüyle ilgili olarak diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamaz.”13 şeklindedir. 4857 sayılı İş Kanunu (İK); Kanunun “eşit davranma ilkesi” başlıklı 5. maddesi; “İş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayırım yapılamaz. ... İş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi hükümleri saklıdır. 20. madde hükümleri saklı kalmak üzere işverenin yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davrandığını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.”14 şeklindedir. 5. madde çalışma yaşamında ayrımcılığın açıkça yasaklandığı ilk düzenlemedir. Aynı zamanda maddenin gerekçesinde yer alan dolaylı ve doğrudan ayrımcılık tanımlamaları ilk kez Türkiye hukukuna girmiştir. Maddede ispat yükü esas olarak işçiye yüklenmiş olmasına rağmen, “işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur” ifadesi ile “şartlı olarak” ispat yükünün yer değiştirmesini de düzenlemiştir. Düzenleme, iş ilişkisinde ve sona ermesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrımcılığı yasaklamaktadır. Bununla beraber yaş, etnik köken, cinsel yönelim gibi engellilik de maddede ayrımcılık temelleri arasında sayılmamaktadır. Yine düzenlemede yer alan “iş ilişkisi ve sona ermesinde” lafzı , işe başvuru ve alım sürecini kapsam dışında bırakmaktadır. Oysa ayrımcı pratiklerin önlenmesi için işe başvuru/alım sürecinin de kapsama dahil edilmesi gerekmektedir. Yasama organının, 2005 yılında çıkarılan 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasi Hakkında Kanun ile birçok kanunda                                                                                                                 13 14 http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Kanunlar.aspx http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Kanunlar.aspx     11