aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda
milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.”16
hükmü bulunmasına rağmen yargı uygulamaları ve mahkeme kararlarında insan hakları
sözleşmelerinin dikkate alınma oranı son derece azdır.
4.3. Türkiye Nevzuatında Engelliler Açısından Ayrımcılık İçeren
Düzenlemeler
Türkiye mevzuatında engelliler açısından doğrudan ayrımcılık içeren düzenlemeler
yanında, ayrımcılığın açık olarak tanımlanmaması yanında ayrımcılık karşıtı
düzenlemelerde engelliliğin ayrımcılık temellleri arasında zikredilmemesi de ayrımcı
pratikler için zemin yaratmaktadir.
Türkiye mevzuatında engelliler açısından doğrudan
mesleklerin düzenlendiği kanunlarda yer almaktadır.
ayrımcı
hükümler
özellikle
2802 Sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu,
“Adayların nitelikleri :
Madde 8 – Adaylığa atanabilmek için :
…..
g) Hakimlik ve savcılık görevlerini sürekli olarak yurdun her yerinde yapmasına
engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı veya sakatlığı, alışılmışın dışında çevrenin
yadırgayacağı şekilde konuşma ve organlarının hareketini kontrol zorluğu çekmek
gibi özürlü durumları bulunmamak,”17
şeklindedir. Maddede ile hakim ve savcı olabilmek için gerekli koşulları düzenlemektedir.
Düzenlemede engellilik yanında “alışılmışın dışında çevrenin yadırgayacağı şekilde
konuşma ve organlarının hareketini kontrol zorluğu çekmek gibi özürlü durumları
bulunmamak” cümlesi le meslekle ilgili objektif kriterler yerine her kişi, zaman veya
kültürde farklı olabilecek bir duruma vurgu yapılmıştır. Düzenleme bu haliyle engelliler
açısında doğrudan ayrımcılık içermektedir.
5174 Sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İle Odalar ve Borsalar Kanunu,
“Oda ve borsa genel sekreteri (1)
Madde 74- Odalar ve borsaların işlerini yürütmek üzere bir genel sekreter
görevlendirilir. Genel sekreterin aşağıda belirtilen nitelikleri haiz olması gerekir:
…
e) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı veya
vücut sakatlığı ile özürlü bulunmamak.”18
şeklindedir. Maddede oda ve borsa genel sekreteri olacakların nitelikleri düzenlemektedir
ve madde engelliler açısından doğrudan ayrımcılık içermektedir.
16
http://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf
http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Kanunlar.aspx
18
http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Kanunlar.aspx
17
13