şeklindedir. Bu düzenlemeler ilk bakışta BMEHS ile uyumlu olarak görünmesine rağmen,
iki noktada sözleşmenin gereklerini karşılamamaktadır. Birincisi sözleşmenin 9
maddesinde “tesislere ve hizmetlere erişimini sağlamak” ifadesiyle hem tesislere hem
hizmetlere erişim sağlamak kastedilmektedir. Oysa 5378 sayılı kanundaki
düzenlemelerde yasa koyucu sadece tesisleri zikretmektedir. İkincisi ise, erişilebilirlik ile
ilgili gelişmeleri izleme konusunda yasada herhangi bir düzenleme bulunmamasıdır.
Diğer taraftan, kanun hükümlerine uymayan kurum ve kuruluşlara yönelik herhangi bir
müeyyide bulunmaması da önemli bir eksikliktir. Müeyyide eksikliği kurum ve kuruluşları
erişilebilirlik düzenlemelerini yapma konusunda ertelemeci davranmaya sevk etmiştir.
5378 sayılı yasada erişilebilirlik düzenlemeleri için 7 yıllık bir süre tanınmıştır. Bu süre
07.07.2012 tarihinde sona erecektir. Buna rağmen, halen başta kamu kurum ve
kuruluşları ile belediyelere ait tesis ve binaları olmak üzere kamuya açık tesislerin
çoğunluğu engellilerin erişimine uygun değildir.
“Engelli giremez!” 28 , “engelli üst geçit” 29 , “adana'da engelli ertan kurmuş, oturdukları
apartmanda asansör olmadığı için 5. Kattaki evlerine babasının balkona kurduğu vinç
sistemi sayesinde inip çıkabiliyor. Ertan babası sayesinde türkiye'deki şanslı engelliler
arasında. Onbinlerce engelli ise evinden dışarı bile çıkamıyor.”30, “Bartın`da gün boyu
birçok sıkıntı yaşadıklarını belirten engelliler, özellikle yeni yapılan kamu binalarında bile
asansör olmamasına tepki gösterdi.” 31 , “engelliler, belediyeleri dava etmeye
hazırlanıyor”32 “Engelli turistler, engellilere yönelik tuvaletin olmamasından şikayetçi”33
haberleri, raporlama döneminde erişilebilirlik ile ilgili medyaya yansıyan haberlerden bir
kısmıdır.
Türkiye’de bakanlıklar kendilerine bağlı kamu kuruluşları binalarının kaç tanesinin
engellilerin erişimine uygun olduğuna dair kesin rakamlar verememektedir.
Eskişehir Milletvekili Ruhsar Demirel, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin’in
yanıtlaması istemiyle 02.02.2012 tarihinde verdiği yazılı soru önergesinde başka sorular
yanında, Kamu kurum ve kuruluşlarının kaçının, yol, kaldırım, yaya geçitlerinin ne
kadarının, yaya geçitleri, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal ve kültürel
hizmet sunan umuma açık yerlerin ne kadarının engellilerin erişimine uygun hale
getirildiğini sormuştur.
Önerge Fatma Şahin imzası ile,
“Kamu kurum ve kuruluşları ile yerel yönetimlerin konuya ilişkin yükümlülüklerini farklı
düzeyde yerine getirmiş olup, devam etmekte olan hazırlık süreci 07.07.2012 tarihi
itibariyle sona erecektir.”34 şeklinde yanıtlanmıştır. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
engellilerle ilgili kuruluşların bağlı olduğu bakanlıktır.
Raporun hazırlanma sürecinde Türkiye’deki 15 Büyükşehir Belediyesi Başkanlıklarına
hizmet sundukları binaların engellilerin erişimine uygun olup olmadığı ve 2005 yılından
beri kaç hizmet binasının erişime uygun hale getirildiği sorulmuştur.
28
http://www.cnnturk.com/2011/guncel/10/10/engelli.giremez/632526.0/index.html
http://www.milligazete.com.tr/haber/engelli-ust-gecit-220489.htm
30
http://www.hurriyet.com.tr/gundem/19478831.asp
31
http://www.adanzyehaber.com/haber/engelliler-engellileri-asmaya-calisiyor-45961.html
32
http://www.engelliler.net/engelliler-belediyeleri-dava-etmeye-hazirlaniyor/
33
http://www.engelliler.net/engelli-turistler-engellilere-yonelik-tuvaletin-olmamasindan-sikayetci/
34
http://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-3956sgc.pdf
29
18