AFAD tarafından yapılan bilgilendirme açıklamalarının hiçbirinde kamp dışında
sığınmacılara ilişkin verilere yer verilmemekte aksine yok sayılmaktalar. Kamplardan
ayrılan sığınmacıların tümünün ülkelerine döndüğü varsayılmaktadır. Bu durum kamp
dışındaki sığınmacılara ilişkin herhangi bir kamu politikası olmadığının da bir kanıtıdır
ve raporumuz “yok sayılanlar” ismini bu yaklaşımdan almaktadır.
3.2.1. Kamplarda Yaşam Koşulları
Mülteci ve sığınmacıların güvenliklerinin sağlanması Uluslararası Mülteci
Hukuku’nun güvence altına aldığı temel bir haktır. Bu çerçevede güvenlik koşulları bu
kişilerin diğer haklardan yararlanmasına engel olmamalı ve sığınmacılara tecrit ve
izolasyon uygulanmamalıdır..
Türkiye tarafından kamplar uluslararası yardım kuruluşları, insan hakları örgütleri,
kadın ve çocuk örgütleri, ulusal ve uluslararası basın yayın organlarına hatta
milletvekillerine dahi kapatılmış durumdadır.
Kampların idaresine yönelik Nisan 2012’de yürürlüğe giren genelge kamuoyundan
gizlenmekte, kamplar her türlü sivil bağımsız denetime kapalı tutulmaktadır.4 Bu durum
kamplarda yaşayan kişiler açısından tecrit ve izolasyona yol açmaktadır.
Bugüne kadar kamplara ziyaret gerçekleştirmek isteyen Uluslararası Af Örgütü
temsilcilerinin, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Göç İltica ve Nüfus Komitesi
temsilcilerinin, Ana Muhalefet Partisi Milletvekillerinin ve Türkiye’den STÖ’lerin
ziyaret talepleri kabul edilmemiştir.
Oysa hem kampların güvenliğini sağlayacak hem de izolasyona yol açmayacak makul
düzenlemeler yapılması olanaklıdır. Üstelik bu düzenlemeleri yapmak hem izolasyon
ve tecridi önleyecek hem de kamplarla ilgili olumsuz iddiaların araştırılmasını ve
gerekli önlemlerin alınmasını sağlar.
Kamplarda uygulanan izolasyon politikası nedeniyle kamplardaki koşullar hakkında
ayrıntılı verilere ulaşmak olanaklı değildir. Giderek artan sığınmacı sayısı, kampların
kapasitelerinin yetersizliği ve yaşam koşulları ile ilgili olumsuz deneyim ve izlenimler
kamp dışında yaşamaya başlayan sığınmacıların sayısında artışa neden olmuştur.
Örneğin, Şanlıurfa Ceylanpınar kampında kayıtlı bulunan
12.000 “misafir” Suriyeliye kalacak yer ve hizmet sağlayamayan kamp yetkilileri bu
kişileri kamplardan çıkartarak çevre mahalle ve ilçelere göndermiştir.5
Kamplara yönelik şikayetler farklı kurum ve kuruluşların görüşmeleri sırasında bir süre
kampta kalıp daha sonra ayrılmış Suriyeli sığınmacılar tarafından dile getirilmiştir.6
Ayrıca Ocak 2012’de Meclis İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’nun kamplara ilişkin
zor yaşam koşulları, kötü muamele ve tecavüz
4 A.Tuğluk, TBMM Soru Önergesi, 26.02.2013 http://web.tbmm.gov.tr/gelenkagitlar/metinler/185921.pdf 5
Support to Life; Situation Report, 15.01.2013, pg:3 http://www.hayatadestek.org
6 Ek1, Support to Life; Situation Report, 15.02.2013, pg:3 http://www.hayatadestek.org, S.Alp & N.Taştan; Çerkez
kökenli Suriyeli sığınmacılarla görüşme notları (yayınlanmamış), 14.01.2013, Hatay
9