HUKUK VE POLİTİKA ÇERÇEVESİ - YAPISAL GÖSTERGELER Milli, manevi ve evrensel değerlerin Türkiye’nin koruma yükümlülüğünü üstlendiği insan haklarını koruyacak şekilde nasıl harmanlanacağı, üzerine çalışılması gereken önemli bir konudur. Eğitim politikalarının veriye dayalı bir şekilde belirlenmesi ve politika uygulamalarının analizlerinin yapılması, ele aldığımız konu açısından son derece önemlidir. DKAB dersi içerik ve uygulamalarının eğitimde ebeveynlerin ve çocukların din veya inanç özgürlüğü hakkı ve çocuğun katılım hakkı ile uyumu konusunda MEB’nin izleme ve analiz çalışması yapması gerektiği sonucunu da doğuruyor. Ancak aşağıda paylaşılan bilgi edinme başvurularına verilen cevaplarda, bu konuda izleme ve analizin niteliği ve kapsamının bu çalışmada ortaya konan önemli sorulara yönelik izleme ve analiz yapılmadığını gösteriyor. MEB Üst Politika Belgeleri’nde din eğitimi ve DKAB dersleri açıkça yer almıyor. MEB 2023 Eğitim Vizyonu92 belgesinde din eğitimi veya çocuk hakları yer almıyor. Benzer şekilde, MEB 2020-2023 Stratejik Planı’nda açık olarak DKAB öğretiminden söz eden veya bununla bağlantılı bir amaç ve hedef yer almasa da, planda yer alan 4. amaçta, “Öğrencilerin ilgi, yetenek ve kapasiteleri doğrultusunda onları hayata ve üst öğretime hazırlayan bir ortaöğretim sistemi ile toplumsal sorunlara çözüm getiren, ülkenin sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınmasına katkı sunan öğrenciler yetiştirilmesi”nden söz ediyor.93 Din Öğretimi Genel Müdürlüğü’nün Vizyon Belgesi, İmam Hatip ve Anadolu İmam Hatip Liseleri’ne odaklanıyor ve DKAB dersleriyle ilgili bilgi içermiyor.94 DKAB dersleriyle ilgili değerlendirme ve öneriler, en geniş haliyle Milli Eğitim Şurası’nda (Şura) yer buluyor. Şura, MEB’nin en yüksek danışma kuruludur ve eğitim sistemini geliştirmek ve eğitimin niteliğini yükseltmek için eğitim ve öğretim ile ilgili konuları inceleme ve öneri niteliğinde kararlar alma sorumluluğuna sahiptir.95 Eğitim Reformu Girişimi’ne (ERG) göre öneriler incelendiğinde, Şura’nın çalışma gruplarındaki tartışmaların veri ve kanıtlar dikkate alınarak veya hazırlık raporuna atıfta bulunularak gerçekleşmediği görülüyor.96 Öneriler kapsayıcı ve bütüncül olmaktan ziyade, spesifik sorunları çözmeye yönelik olarak geliştiriliyor. ERG’ye göre eğitim politikasının gündeminde olan, MEB ve Kalkınma Bakanlığı’nın üst politika belgelerinde açıkça dile getirilen önceliklerin Şura Genel Kurulu kararlarına yansımamış olmasının temel nedenlerinden biri, alınan kararların Şura katılımcılarının öncelikleri temelinde şekillenmiş olmasıdır. Bu bulgu, DKAB bağlamında da gözlenmektedir. DKAB dersleriyle ilintili 19. Şura Kararları şöyle97: 1.2.5. İlkokul 1, 2 ve 3. sınıflara da Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinin konulması 1.2.6. İlkokul 1, 2 ve 3. sınıflar için hazırlanacak olan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretim programlarında da çoğulcu anlayışa yer verilmesi 92 MEB Vizyonu, http://2023vizyonu.meb.gov.tr/doc/2023_EGITIM_VIZYONU.pdf 93 MEB 2020-2023 Stratejik Planı, http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_11/22154626_Milli_EYitim_BakanlYYY_2019-2023_Stratejik_PlanY.pdf 94 DÖGM Vizyon Belgesi, https://dogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_10/02114432_vizyonBelgesi2017.pdf 95 Eğitim Reformu Girişimi Bilgi Notu, 19. Milli Eğitim Şurasına İlişkin Değerlendirme, 2015. 96 A.g.k. 97 19. Milli Eğitim Şurası Kararları, http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_12/10095332_19_sura.pdf 27