BİR İNSAN HAKLARI KORUMA MEKANİZMASI OLARAK ULUSAL EŞİTLİK KURUMLARI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU VE TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU ÖRNEĞİ Günümüzde Paris İlkeleri’ne uygun olarak kurulmuş UİHK’lar, hükümetlerin insan haklarına saygı göstermesi, sözleşmelerden kaynaklanan yükümlüklerini yerine getirmesi bakımından önemli görevler üstlenmekte olup, ulusal koruma sisteminin önemli bir unsurlarıdır. UİHK’ların bu rollerini yerine getirebilmesi için sahip olmaları gereken en önemli kriterler; bağımsızlıkları ve kurum üyelerinin sahip olduğu güvencelerdir. Bağımsızlık, kurumların temel meşruiyet kaynağı olmasının yanında güvenirlilik ve etkililiği için de vazgeçilmezdir. Türkiye’de ilgili yasalarda her iki kurum için de bağımsızlık vurgusu yapılıyor olmasına rağmen bu kurumların bağımsızlığından söz etmek mümkün değildir. Her iki kurum bakımdan, evrensel ilkelere uygunluk tartışılması gereken başlıca konular arasında yer almaktadır gerekmektedir. Bu rapor, bağımsız akademik uzmanlar tarafından kurumlara odaklanılarak hazırlanan ilk rapor olma özelliğini taşımaktadır. Rapor; Ombudsmanlık ve TİHEK’in insan haklarının korunması ve geliştirilmesinde nasıl bir rol oynadıklarını ya da oynayamadıklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Raporumuz her iki kurum ve yasama organı için de yol gösterici olabilirse amacına ulaşmış olacaktır. Raporun Ombudsmanlık bölümü Dr. D. Çiğdem sever, TİHEK bölümü ise Doç Dr. Ulaş Karan tarafından kaleme alındı. Her iki yazara harcadıkları emek için teşekkür ederiz. Eşit Haklar İçin İzleme Derneği 6