• Kadın adayların ve destekçilerinin kampanyalarına yönelik doğrudan veya dolaylı kısıtlamalar var mı? • LGBTİ adayların veya destekçilerinin kampanyalarına yönelik doğrudan veya dolaylı kısıtlamalar var mı? • Engelli adayların veya destekçilerinin kampanyalarına yönelik doğrudan veya dolaylı kısıtlamalar var mı? • Olması durumunda, ulusal azınlık adaylarının ve destekçilerinin kampanyalarına yönelik doğrudan veya dolaylı kısıtlamalar var mı? • Adaylar ve partiler kampanya etkinliklerinde azınlık dillerinde hitap edebildiler mi? • Yetkili merciler ya da başka gruplar tarafından yapılan azınlık karşıtı kampanya veya korkutmalar oldu mu? Kampanyada kullanılan nefret söylemi vakaları oldu mu? • Azınlıkların yaşadıkları bölgelerde hareket ve toplantı özgürlüğüne saygı gösterildi mi? • Seçmenler, engellenmeden kampanya etkinliklerine katılabildiler mi? Parti ve adaylar, bu bölgelerde serbestçe seyahat edip, kampanya etkinlikleri düzenleyebildiler mi? 5.Medyanın Seçimlerdeki Rolü: İfade özgürlüğü demokrasinin ayrılmaz bir parçasıdır ve ülkenin yasal çerçevesi içinde garanti edilmelidir. Bu temel hak, bir toplumun fertlerinin sansür, baskı olmaksızın veya müdahale edilmeden bilgi verebilme ve alabilmesini garanti eder. Seçimlerde medyanın objektif ve eşit yayın yapması, seçmenlerin özgürce karar verebilmeleri ve adayların propaganda faaliyetlerinde eşit imkânlardan yararlanabilmeleri bakımından son derece önemlidir. Medyanın Seçimlerdeki Rolü ile İlgili Gözlemde Dikkat Edilecekler: • Medya, özgürce çalışıp, sansüre (oto-sansür dâhil) uğramadan, korkutma, engelleme veya müdahale olmaksızın faaliyet gösteriyor mu? • Seçmenlerin tüm politik düşüncelere erişimini sağlayacak, çoğulcu ve bağımsız medya ortamı mevcut mu? • Tüm adaylar ve siyasi partiler, devlete ait resmi yayın organlarında eşit yayın zamanı veya basılı haber payına sahip mi? Bunlar, ücretsiz mi sağlanıyor? • Devlete ait yayın organları hükümetten bağımsız olarak faaliyet gösterebiliyor mu? • Özel medya, seçim kampanyası Öve seçimle ilgili konularda halka yeterli haber veriyor mu? Haberler objektif ve dengeli mi? • Adaylar veya politik partilerin sahibi oldukları özel medya kuruluşları var mı? Varsa, bu durum, seçimin medya haberlerinin genel dengesini etkiliyor mu? • Özel medya kuruluşlarının sahipliği, önyargılı veya dengesiz seçim haberlerine yol açacak şekilde, birkaç kişi sahipliğinde mi toplanmış durumda? • Seçim sürecinde herhangi bir medya kuruluşu devlet kurumları tarafından (örneğin, vergi denetimleri aracılığıyla vs.) baskı gördü mü? • Nefret söylemi sayılabilecek herhangi bir haber yapıldı mı? Adayları karalama veya kampanya mesajlarını çarpıtma olayları var mı? 6.Mevzuat ve Seçim İdarelerinin Düzenlemeleri ile Uygulamaya Yönelik Değerlendirme Seçimin her aşaması için ilgili mevzuatın, demokratik bir seçimin gerekleri ile seçme ve seçilme hakkının gerçekleşmesi bakımından yeterli olup olmadığı değerlendirilmektedir. Başta seçme ve seçilme yeterlilikleri ile seçim idarelerine ilişkin yaşanan sorunlar Bağımsız Seçim İzleme Platformu Bağımsız Seçim Gözlemciliği Rehberi Untitled-1.indd 11 11 06.05.2015 17:35