çime ilişkin hakların partiler, adaylar veya halkoylaması grupları tarafından ihlal
edildiğini raporlarken de dâhil olmak üzere) herhangi bir halkoylaması girişimini
desteklemek ya da karşı çıkmaktan kaçınmak, siyasi rakipler veya çalışanları tarafından teklif edilebilecek çıkarları reddetmek veya yöneltilecek tehditleri dikkate
almaksızın bağımsızlığa katı biçimde bağlı kalmak;
2. Gerçek anlamda demokratik seçim sürecini sağlayabilmek için kimin kazanacağına ya da kaybedeceğine bakmadan hükümetten bağımsız olarak çalışmak, baştan
sona seçim döngüsünü ve ilgili siyasi ortamla seçim sürecinin çeşitli unsurlarını
gözleyebilmek ve izleyebilmek için bağımsız ilkeler ışığında ulusal koşullara uygun
en iyi uygulama, metodoloji ve teknikleri kullanmak ya da seçim sürecinin belirli
unsurlarına özgü en iyi uygulama, metodoloji ve teknikleri uygulamak;
3. Şiddet yoluna başvurmama ilkesine katı biçimde bağlı kalarak seçim sürecine
dâhil olan herkesi aynı şekilde davranmaya çağırmak ve seçim kaynaklı şiddet potansiyelini azaltmak için mümkün olan elverişli adımları atmak;
4. Demokratik seçimlerle ilgili olarak ülkenin anayasasına, yasalarına, düzenleyici
işlemlerine ve uluslararası yükümlülüklere saygı göstermek, seçimle ilgili haklara
saygı gösterilmesini sağlamak ve seçimlere dâhil olan diğerlerini de aynı yönde
davranmaya çağırmak;
5. Her düzeydeki bağımsız seçim idaresinin rolüne saygı göstermek, bağımsız seçim
makamlarıyla işbirliği içinde çalışmaya özen göstererek hukuka aykırı ya da ölçüsüz biçimde seçim idaresine müdahale etmemek ve bu makamlarca veya seçimlerin
dürüstlüğünün korunmasıyla ilgili diğer uygun makamlarca verilen hukuka uygun
talimatları yerine getirmek;
6. Oy pusulasının gizliliğine saygı gösterilmesi, kadınlar, gençler, yerliler, ulusal
azınlık üyeleri, engelli ya da geleneksel olarak marjinalize edilmiş kişiler gibi hak
sahipleri de dahil olmak üzere seçmenlerin ve muhtemel seçmenlerin özgürce, uygun olmayan ayrımcılığa, makul olmayan sınırlamalara, müdahalelere veya korkutmaya maruz kalmadan seçim yapabilmeleri, kayıt olmaktan oy vermeye kadar
seçmenlerin seçim sürecinin diğer boyutlarında da yer alabilmesi için işlemlerin
yeterince anlayabildikleri dillerde, siyasi rakipler arasında aydınlatılmış bir tercih
yapabilmeleri için doğru bilgiye sahip olacak şekilde olmasına yardımcı olmak;
7. Siyasi rakiplerin yasal olarak tanınabilme, pusulada yer alma nitelikleri, seçmenlerin desteğini sağlamak üzere özgürce kampanya yapabilme, kamuya siyasi mesajlarını aktarabilme; örgütlenme, barışçıl gösteri ve hareket haklarını kullanma,
seçim sürecinin bütün unsurlarını izleyebilme ve etkili başvuru yollarına yönelme
ile kişisel güvenlik hakları bakımından uygun olmayan ayrımcılık veya makul olmayan diğer sınırlamalar olmaksızın seçilebilme haklarının kullanılabilmesine katı
bir tarafsızlıkla yardımcı olmak;
8. Yurttaş Örgütlerince Yapılan Bağımsız Seçim Gözleme ve İzleme için Küresel İlkeler Beyannamesini kabul eden diğer bağımsız yurttaş örgütlerinden seçim gözlemci ve izlemcileriyle yakın işbirliği yapmak ve uluslararası gözlem heyetleriyle
işbirliği içinde olmak;
9. Olumlu ve olumsuz yanlarıyla sürecin tarafsız ve doğru bir tablosunu çizebilmek
için önemli sorun alanı olan konularda ve sürecin olumlu yanlarında olayların doğ20
Untitled-1.indd 20
Bağımsız Seçim İzleme Platformu Bağımsız Seçim Gözlemciliği Rehberi
06.05.2015 17:35