150 Sivil Toplum Örgütleri İçin Engelli Hakları İzleme Rehberi Uluslararası ve Bölgesel İnsan Hakları Standartları (Sözleşme/ Madde) Soru Analizde Ele Alınan Tanımlar ve Maddeler (1) (2) (3) Ev & Aile Hayatına Saygı CRPD, art 23 SR 9 (CCPR, art 17& 23) (ECHR, art 8 & 17) ACHR, art 11) (CERD, art 5d) (CEDAW, art 16) (CRC art 7 & 8) 30. Tüm engellilerin ev ve aile hayatına saygıyı temin eden herhangi bir kanun veya devlet politikası mevcut mu? Bu hakkın sağlanabilmesi amacıyla sözleşme devletlerin uygun tedbirleri almasını gerektirir: [analizde belirtilen koşulları kontrol ediniz] • Engelli ayrımcılığının evlilik, aile, ebeveynlik ve ilişkilerle ilgili tüm konularda herkesle eşit şekilde önlenmesi • Engellilerin doğurganlıklarının korunması ve yaşlarına uygun bilgi, üreme ve aile planlama eğitimi verildiğinden emin olunması • Engellilere çocuk yetiştirme hususunda uygun desteğin sağlanması • Çocukların, kendi engellilikleri ya da ailelerinin engelliliklerini gözetmeden aileleri ile birlikte yaşama haklarının, bu mümkün olmadığında ise başka bir aile ortamında yaşamaları hakkının temin edilmesi Uluslararası ve Bölgesel İnsan Hakları Standartları (Sözleşme/ Madde) Soru Analizde Ele Alınan Tanımlar ve Maddeler (1) (2) (3) Eğitim CRPD, art 24 CRC, art 23.2 (& 28) SR 6 (CESCR, art 13) (CERD, art 5e) (ECHR-P1, art2) (ACHR-PSS, art 13) (CEDAW, art 10) 31. Tüm engellilerin eğitim alabilmesini temin eden bir kanun ya da devlet politikası mevcut mu? Bu hakkın sağlanabilmesi amacıyla sözleşme devletlerin: [analizde belirtilen koşulları kontrol ediniz] • Eğitim sisteminin tüm seviyelerde kapsayıcı olması ve hayat boyu öğrenme fırsatları sunması • Engellilerin (çocuklar da dahil) genel eğitim sisteminden engelli oldukları için dışlanmamaları • Bireylerin ihtiyaçları ve yeterli desteğin (bireysel destek de dahil) makul düzenleme ile sağlanması • Eğitimin en uygun dil, yöntemler ve iletişim araçları ile sunulması ve bu yöntemlerin ve iletişim biçimlerinin öğreniminin olanağının sağlanması • İşaret dili ve/veya braille alfabesi bilen öğretmenlerin desteklenmesi, engelli öğretmenler de dahil olmak üzere, öğretmenlerin istihdam edilmesi • Engellileri desteklemek amacıyla eğitimin her seviyesinde görevli profesyoneller ve çalışanların engelli farkındalığı, uygun alternatif yöntemlerin, araçların ve iletişim yollarının, eğitim teknik ve materyallerinin kullanılması amacıyla eğitilmeleri