56
Sivil Toplum Örgütleri İçin Engelli Hakları İzleme Rehberi
4.1.3 Sistemik İzleme Bilgilerini Toplamak ve Analiz Etmek İçin DRPI
Yasa ve Politika Şablonunun Nasıl Kullanılacağı ile İlgili Rehber
Bu bölümde sistemik izleme bilgilerinin toplanması ve analiz edilmesi için DRPI yasa
ve politika şablonunun nasıl kullanılaca��ı anlatılmaktadır. Şablonun nasıl düzenlendiği,
hangi bilgileri içerdiği, ve sistemik izlemciler tarafından hangi bilgilerin toplanması, kaydedilmesi ve analiz edilmesi gerektiği açıklanmaktadır.
DRPI projesinde ikili bir yaklaşım benimsenmiştir. Bir yandan Engelli Hakları Sözleşmesinin engelli kişilerin haklarını geliştirmede, diğer yandan da başka insan hakları
belgelerinin ise değişim için önemli birer araç olduğu kabul edilmiştir. Şablonda çeşitli
uluslararası ve bölgesel insan hakları sözleşmelerine referans vermek şablonun Engelli
Hakları Sözleşmesine ve engelli kişiler açısından geçerli diğer insan hakları belgelerine
uygunluğun izlenmesine olanak tanır.
İzlemciler ülkelerinde hangi sözleşmelerin onaylandığını ve bağlayıcı olduğunu bilmelidir. (Bu konunun açıklandığı Modül 2’ye bakınız). İzlemciler uluslararası insan hakları
belgelerinin onaylanma durumu ile bilgiye buradaki bağlantıdan ulaşabilirler:
http://treaties.un.org/Pages/Treaties.aspx?id=4&subid=A&lang=en.
(a) Belli Bir Hakla Ilgili Bilgilerin Gözden Geçirilmesi (Şablonda 1., 2. ve 3. Sütunlar):
Önce izlemcilerin ele alınan hakla ilgili bilgi sahibi olmalarını sağlayın:
Birinci Sütun – Uluslararası ve bölgesel insan hakları (sözleşme/madde): Bu sütunda, daha sonra ikinci sütunda sorulan sorularla ilgili hakkın yer aldığı uluslararası ve
bölgesel insan hakları sözleşmelerinin maddeleri ve bölümleri belirtilir (Engelli Hakları
Sözleşmesi dahil). Çeşitli insan hakları belgeleri için kullanılan kısaltmalarla ilgili açıklama Şablon rehberinin başında yer almaktadır.
İzlemcilerin 1. Sütuna herhangi bir bilgi girişi yapmalarına gerek yoktur.
İzlemciler izleme sürecine ikinci sütundaki sorular açısından uygulanabilen insan hakları
sözleşmelerinin hükümlerini okuyarak başlarlar.
İkinci Sütun – Soru: Birinci sütundaki insan hakları sözleşmeleri kapsamında bir ülkenin engelli kişiler için yapması gerekenlerle ilgili sorular içerir. Soru 0, şablonun en genel
sorusudur ve sonraki sorularla ilgili (1 ila 38 arası) bütün bilgi toplanıp analiz edilmeden
cevaplanamaz.
ÖNEMLİ İPUCU: Soru 0 genel değerlendirme sorusudur. 1’den 38’e kadar diğer tüm sorularla
ilgili bilgi toplanıp analiz edilmeden Soru 0 cevaplanamaz. Bütün soruları tamamlamadan bu
soruyu cevaplamaya çalışmayın.
Üçüncü Sütun – Analizde ele alınan tanımlar ve maddeler: Bu sütunda Engelli
Hakları Sözleşmesinin metninden alınan ilgili tanımlar yer alır ve izlemcilerin analizine
rehber olması açısından düşünülmesi gereken noktalar işaret edilir. Bu noktalar ikinci
sütundaki soruların anlamını yorumlamak ve netleştirmek için yararlıdır. İzlemciler bilgi
toplarken ve analiz ederken buradaki noktaları dikkate alıp almayacaklarına kendileri
karar verebilirler.
ÖNEMLİ İPUCU: 3. Sütunda analiz için düşünülmesi gereken noktalara yer verildiğinde, İzlemciler bunların hangilerini dikkate aldıklarını 3. Sütunda işaretlemelidir.