64 Sivil Toplum Örgütleri İçin Engelli Hakları İzleme Rehberi için engelli kişiler ‘sıra dışı’ ve başkaları için ilham kaynağı olarak gösterilirler. Çünkü onlar engel durumlarının yarattığı sıkıntılarla başedebilmektedirler. Bu türden haberlerdeki anahtar kelime ‘rağmen’ kelimesidir. Bu kelime engeline rağmen bir kişinin bir işi başardığını gösterir. Engelli kişilerin bu şekilde temsil edilmeleri olumsuzdur, çünkü engelli başka kişilerin bu türden başarıları yakalamayı beceremedikleri yolunda bir kamuoyu oluşmasına neden olabilir. Engellilik bireysel düzeyde, bir kişinin yaşam karşısındaki tutumu olarak algılanır. Bu haberlerde odak noktası engelli kişinin başarılı olabilmesi için olması gereken ön koşullar yerine (destek hizmetleri, erişilebilir ortamlar, haklardan yararlanmak) bireysel kapasite üzerindedir. (c) Bir hayırseverlik konusu olarak engellilik Yardım modelinde engelli kişilerin ya engelleri ya da kötü yaşam koşulları yüzünden mağdur olarak gösterildiği haberler ve hikayeler anlatılır. Ayrıca, bu türden haberler genellikle ‘iyi hisset’ haberleridir ve engelli kişilere yönelik program veya etkinlikler için yapılan yardımlara odaklanırlar. Genellikle bu haberler engelli kişilere pahalı tıbbi yardım veya hizmet sağlamak amacıyla yardım toplamaya yönelik yapılır. (d) Hak temelli yaklaşım Engellilerle ilgili medya haberlerinde hak temelli yaklaşım, engelliliği etkileyen sosyal, siyasi ve ekonomik koşullara bakılır. Hak temelli yaklaşım engelliliğin gerçek özelliklerini ortaya çıkarmaya odaklanır. Özellikle de engelli kişiyle ortam arasındaki etkileşime bakılır ve böylece engelli kişiler açısından engel yaratan yasal koşullarla ilgili daha geniş bir bağlam sunulur. Bu tür haberlerin temel özelliği, engelli kişilerin yurttaş olarak algılanmaları ve tüm diğer yurttaşlar gibi hak sahibi olarak görülmeleridir. Odak, bu eşitliğe erişmek için yerine getirilmesi gereken ön koşullardır. 5.2. Medya İzleme Raporları 1. Yönetici Özeti Yönetici özeti okurlara rapordaki önemli bilgilerle ilgili bir özet sunar. Yönetici özeti kısa olmalıdır. Fakat aynı zamanda mümkün olduğu kadar çok bilgi vermelidir. Kısaca konuyu, arka plan bilgilerini, izlemenin kapsamını, analiz yöntemini, önemli bulguları ve sorunları, sonuç ve tavsiyeleri özetlemelidir. Yönetici özeti raporun içindekilerin bir özeti olmakla kalmamalıdır. Etraflıca düşünülmüş sonuçlara giden detaylı bir analiz sunmalıdır. Yönetici özetleri genellikle 200 ila 300 kelime arasındadır. 2. Giriş – Arka Plan ve İzlemede Yer Alan İnsanlar a. Medya izleme– DRPI’ın bütüncül izleme çalışmalarının bir yüzü Medya izleme, medyanın engellilik konusunda yaptığı haberlerin izlenmesi anlamına gelir. Engelliliğin nasıl algılandığı ve kamuoyunun engellilere karşı tutumu üzerinde medyanın etkisi çok büyüktür. Engelli kişilerin medya haberlerinde yer alma şekillerine bağlı olarak yeniden üretilen mitler ve kalıp yargıların belgelenmesi ve engellilik konuları ile ilgili etkili haberciliğin vurgulanması önemlidir. DRPI, engellilikle ilgili perspektifte veya medya ‘çerçevelemelerinde’ bir değişiklik olup olmadığını görmek için medya izlemesi yapar. Bu noktada sorulacak önemli bir soru medyanın tıbbi model, yardım modeli veya kahramanlık haberlerinden hak temelli yaklaşıma vurgu yapan bir geçişe doğru yol alıp almadığıdır.