BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 1 KASIM 2015 MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU Şırnak ili Cizre ilçesinde bağımsız gözlemcilerimize iletilen; 7 Haziran seçimleri sonrasında çok sayıda seçmenin kütüklerden silindiğine ilişkin iddialar ve kütüklerinden düşürülen 4 yurttaşın başvurusu üzerine YSK’ya Cizre ilçesinde 7 Haziran seçimleri sonrasında kaç yurttaşın kütüklerden silindiğine ilişkin bilgi edinme başvurusu yapılmış, YSK başvuruyu ayrı bir çalışma gerektirdiği gerekçesiyle redetmiştir.30 Ret kararı sonrasında Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna yapılan itiraz da aynı gerekçeyle kabul edilmemiştir. Seçmen Kütükleri’nin ADNKS üzerinden oluşturulması evsizlerin, çadırlarda yaşayanların ve sığınma evlerindeki kadınların seçme hakkını ortadan kaldırmaktadır. Türkiye’deki evsizlerin sayısı, yaş ve cinsiyet dağılımları ile ilgili veri de bulunmamaktadır.31 Seçim öncesinde, sığınma evlerinde yaşayan kadınların oy kullanma hakkına ilişkin YSK’ya yapılan bilgi edinme başvurusuna “Sığınma evleri ile kadın konukevlerinde kalan kadınların oy kullanma hakkı ile ilgili ayrı bir çalışma bulunmamakta olup, seçmen kütüğüne kayıtlı oldukları adreslerde oylarını kullanacaklardır.’’ şeklinde cevap verilmiştir.32 Seçmen kütüklerinde kayıtlı seçmenlerin okur-yazar veya Türkçe bilmeyen seçmenlere ilişkin de herhangi bir veri bulunmamaktadır.33 Ancak Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2014 yılı sonu itibariyle 18 ve üstü yaş grubunda 2.656.963 kişi okuma yazma bilmemektedir. Bu kişilerin 2.203.585’i kadın yurttaşlardır. Yine kütüklerde engelli seçmenler bakımından da doğru veriler bulunmamaktadır. Türkiye’deki engelli nüfus oranı YSK tarafından açıklanan engelli seçmen sayısının doğruluğunu sorgulanır kılmaktadır. Nitekim yurtiçi ve yurtdışında yaşayan engelli seçmen sayısı ve engelli seçmenlerin cinsiyet dağılımına ilişkin YSK’ya yapılan bilgi edinme başvurusunu “Yurtdışında sandık ataması yapılamadığından, yurt dışı seçmen kütüğünde kayıtlı engelli seçmenlere ilişkin bilgi tutulmamaktadır.”34 Şeklinde cevaplamıştır. Bu cevap yurtdışında yaşayan engelli ve yaşlı seçmenlerin oy verme yerlerine erişimi konusunun dikkate alınmadığını da göstermektedir. Seçmen kütüklerine kayıtlarda zihinsel engelli yurttaşlar bakımından mevcut kanuna uygun standart bir uygulama bulunmamaktadır.35 Yurtdışı Seçimleri Yurtdışında yaşayan seçmenlere seçimlerde oy kullanma hakkının tanınması olumlu bir adımdır. Yurtdışındaki seçmenlerin bu haklarını etkin olarak kullanabilmesi için sandık kurulan ülkelerin sayısının artırılması ve ülkelerde daha fazla merkezde sandık kurulmasının planlanması gerekmektedir. Yurtdışı seçmen kütüğüne kayıtlı engelli, yaşlı, okuma yazma bilmeyen ya da Türkçe bil30 Bknz. EK 2 Bilgi Edinme Başvuruları 31 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına 7 Haziran seçimleri öncesinde yapılan bilgi edinme başvurusuna bakanlık tarafından bu konuda ‘’veri tabanımız bulunmamaktadır’’ cevabı verilmiştir 32 Bknz. EK 2 Bilgi Edinme Başvuruları 33 YSK bu konudaki bilgi edinme başvurusuna “Yurt içi ve yurt dışı seçmenler içinde okuma yazma bilmeyen ve Türkçe bilmeyen seçmenlere ilişkin bilgi tutulmamaktadır.” Cevabı vermiştir. Bknz. EK 2 Bilgi Edinme Başvuruları 34 Bknz. EK 2 Bilgi Edinme Başvuruları 35 Kendisine vasi tayin edilmediği halde seçmen kütüklerine kaydı olmayan veya vasi tayin edilmiş olduğu halde seçmen kaydı bulunan zihinsel engelli yurttaşlar bulunmaktadır. 14 1 Kasim gözlem raporu.indd 14 21.02.2016 02:13