Birleşmiş Milletler
CRPD/C/GC/4
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin engellilerin eğitim
hakkına ilişkin bir çalışmaya yönelik hazırladığı raporunda da görüldüğü gibi,
yalnızca kapsayıcı eğitim, engelliler için hem sosyal gelişme, hem evrensellik
garantisi, hem de ayrımcılığa uğranılmayan nitelikli bir eğitim ortamı sağlayabilir. 1
3. Ancak, elde edilen ilerlemeye rağmen, Komite, kökleşmiş problemlerden endişe
etmektedir. Milyonlarca engelli insan, eğitim hakkından mahrum bırakılmaya
devam edilmekte ve eğitimlerine devam etmeleri sadece bu kişilerin akranlarından
ayrıldığı ve düşük nitelikli eğitim veren ortamlarda mümkün olmaktadır.
4. Engelli bireylerin kapsayıcı eğitime erişimine ket vuran engeller birden fazla sebebe
bağlanabilir, örneğin:
(a) İnsan hakları engellilik modelini anlama ve uygulama başarısızlığı, kişisel
engeller yerine toplumdaki engellerin temel alınarak engelli bireyleri
toplumdan dışlama;
(b) Uzun süre özel kurumlarda yaşayan engelli bireylerin toplumdan
soyutlanması ile artan sürekli ayrımcılık, bu kişilere duyulan önyargı ve
korkunun artmasına ve konunun tartışmasız kalmasına izin veren hâkim
görüştekilerin bu kişilerden beklentilerinin düşük olması;
(c) Çeşitlilik, rekabet ve herkes için öğrenme gibi kapsayıcı ve nitelikli eğitimin
avantajları hakkında bilgi eksikliği; tüm ebeveynlere ulaşma sorunu;
kapsayıcılığın eğitimin niteliğinde bozulmaya neden olacağı veya başkaları
üzerinde kötü etkileri olacağı ile ilgili yersiz korkulara ve basmakalıp
fikirlere yönelik cevap yetersizliği;
(d) Kapsayıcı ve nitelikli eğitimi teşvik eden etkili politikaların ve
müdahalelerin
geliştirilmesine
engel
olan,
kapsamlı
bilgi
ve
araştırmanın eksikliği (her ikisi de hesap verebilirlik ve program
geliştirme için gereklidir);
1
Bkz. A/HRC/25/29