Birleşmiş Milletler
CRPD/C/GC/4
55. Taraf Devletler, sağlık sistemi, meslek, fiziki, sosyal, danışmanlık ve diğer hizmetler
de dahil olmak üzere eğitim sisteminde habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetlerini
sunmak için etkin tedbirler almalıdır (Madde 26). Bu tür hizmetlerin, öğrencinin
güçlü yönlerinin tespit edildiği çok disiplinli bir değerlendirmeye göre belirlenen
mümkün olan en erken aşamada başlaması ve maksimum bağımsızlık, özerklik,
itibar, fiziksel, zihinsel, sosyal ve mesleki yeteneği ve hayatın her alanında
kapsayıcılığı ve katılımı desteklemesi gerekir. Komite, erken teşhise değinen ve
akran desteğini teşvik eden topluma dayalı rehabilitasyonun gelişiminin
desteklenmesinin önemini vurgulamaktadır.
56. Nitelikli kapsayıcı eğitim, iş piyasası ile kapsayıcı ve erişilebilir bir çalışma
ortamına katılım için gerekli olan bilgi, beceri ve güvenin kazanılması yoluyla
engelli kişileri iş hayatı için hazırlamalıdır. (Madde 27)
57. Kapsayıcı eğitim hakkının hayata geçirilmesi yoluyla siyasi ve kamusal hayata tam
katılım sağlanmaktadır. Tüm öğrencilere yönelik müfredatlar, vatandaşlık
konusunu, kendini savunma ve temsil etme becerilerini içermelidir. Bu, politik ve
toplumsal süreçlere katılım için oldukça önemlidir. Halkla ilişkiler, öğrenci birlikleri
gibi öğrenci örgütlenmelerinin kurulması ve bu örgütlenmelere katılımı içerir ve
Taraf Devletler, engelli kişilerin kendi iletişim biçimleri ve dilleriyle bu tür öğrenci
örgütlenmelerini kurup, şekillendirebileceği, etkin ve tam olarak katılabileceği
ortamlar yaratılmasını teşvik etmelidir. (Madde 29)
58. Taraf Devletler engelleri kaldırmalı ve diğer eğitim ortamları da dahil olmak üzere,
okul sisteminde ve ders dışı aktivitelerde, engelli bireylerin diğerleriyle eşit şekilde
oynama, dinlenme ve spor yapma imkanlarının erişilebilirlik ve mevcudiyetini
teşvik etmelidir. (Madde 30)21 Engelli kişilere kültürel yaşama erişme imkânı
sağlamak ve yaratıcı, sanatsal ve entelektüel potansiyellerini yalnızca kendi çıkarları
A.g.e., Genel Yorum No. 17 (2003), Çocuğun dinlenme, kendine ait zamanı değerlendirme, oyun,
eğlence, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılma hakkı.
21