NEFRET SUÇU MAĞDURLARINA VERİLEN DESTEĞE İLIŞKİN ÖRNEK KALİTE STANDARTLARI Giriş Bir suçun mağduru olmak büyük bir travma yaratabilir. Bir suçun mağdurlarına kendilerine verilen zararla başa çıkmaları ve adalet arıyorlarsa olayın sonrasında yapılması gerekenleri yapmaları konusunda destek olmak, o suçun yarattığı travmanın iyileştirilmesi açısından hayati olabilir. Bu kılavuzda, düşmanlık ve önyargı saiki ile hareket eden failler suç işlediğinde herkesin nefret suçu mağduru olabileceği kabul edilmektedir. AGİT bölgesinde, suç nerede işlenirse işlensin, tüm suç mağdurlarının haklarının tam olarak korunması garanti edilmelidir. Suç mağdurları, suçu polise ihbar edip, mahkemeler aracılığıyla adalet arasalar da aramasalar da devletin kendilerini desteklemek için gerekli önlemleri alacağını bilmelidir.1 Çok çeşitli suç türleri arasında nefret suçu özellikle travmatik olabilir. Nefret suçunun mağdurlar ve topluluklar üzerindeki iyi bilinen zarar verici etkisi ve nefret suçu mağdurlarının ilgili ihtiyaçları göz önüne alındığında, nefret suçu mağdurlarına, bu konuda uzmanlaşmış bir destek verilmesi çok önemlidir. Bununla birlikte, AGİT bölgesinde genel suç mağdurlarına destek konusunda birçok iyi uygulama bulunsa da, nefret suçu mağdurlarına kapsamlı, bu konuda uzmanlaşmış bir destek ya hiç verilmemekte ya da düzensiz bir şekilde verilmektedir. Bazı devletlerde, eşitlik kurumları ve sivil toplum örgütleri (STÖ’ler), devletin nefret suçuna müdahalesi kapsamında nefret suçu mağdurlarına destek sağlamakta ve verilen desteği koordine etmektedir. Bazı devletlerde ise bu tür bir destek yalnızca ceza adaleti sistemi içinde polis ve savcılık hizmetleri tarafından verilmektedir Ancak hala nefret suçu mağdurlarına yönelik bir destek sistemi olmayan devletler de bulunmaktadır ve STÖ’ler tarafından nefret suçu mağdurlarına verilen özel destek, duruma mahsus ve koordinasyonsuzdur. Mağdurlarının hakları, bu konuda bir şey yapılmadığı müddetçe anlamsızdır. Bu nedenle, tüm devletlerin nefret suçu mağdurlarına özel, bu konuda uzmanlaşmış bir destek verilmesini sağlayacak bir stratejiye ihtiyacı bulunmaktadır. Bu konuda uzmanlaşmış bir destek verilmesi yönünde etkili bir strateji geliştirilebilmesi için tüm paydaşların; adalet ve içişleri bakanlıklarının, emniyet gücünün ve savcılığın, eşitlik kurumlarının, ulusal insan hakları kurumlarının, sağlık ve sosyal refah hizmet birimlerinin, STÖ’lerin ve nefret suçunun hedefi olan toplumların işbirliği ve dayanışma içinde hareket etmesine ihtiyaç vardır. Birçok ülkede, STÖ’ler mağdurların desteklenmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır. Ancak bazı ülkelerde de STÖ hizmet sağlayıcılarına olumsuz bir gözle bakılabilmektedir. Bu nedenle, devletlerin STÖ’lerin oynadığı temel rolün farkına varması ve nefret suçu mağdurlarına özel, bu konuda uzmanlaşmış destek sunan kuruluşlara yeterli mali kaynak ve diğer kaynakları ayırması, bu konuda plan yapması önemlidir. Devletlere, nefret suçu mağdurlarına özel, bu konuda uzmanlaşmış destek hizmetlerinin verilmesine yönelik kapasite oluşturma konusunda yardımcı olmak için hem uzmanlık hem de pratik rehberlik gereklidir. 1 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Rec (2006)8 sayılı suç mağdurlarına yardım konusunda üye devletlere Tavsiye Kararı. 3