- 63 -
CDL-AD(2019)017rev
işlenen veya suç işlenmesinin kaçınılmaz olduğuna dair makul bir şüphenin bulunduğu
durumlarla sınırlandırılmalıdır. Her durumda, kötüye kullanıma karşı yeterli koruma
sağlanmalıdır.331 Yasalara uygun faaliyetlerde bulunan kişilerin kimliklerinin belirlenmesi
amacıyla dijital görüntülerin alınması ve saklanması veya bu tür görüntülerden çıkarılan
verilerin (bir kişinin toplantıda bulunmasının ayrıntıları gibi) kalıcı veya sistematik bir kayıtta
saklanması, özel hayatın gizliliği hakkının ihlaline neden olabilir.332 Dahası, dijital görüntü kayıt
cihazlarının halka açık bir toplantı sırasında kolluk kuvvetleri tarafından kullanılması, toplanma
özgürlüğü üzerinde 'caydırıcı bir etkiye' sahip olabilir ve bu hakkın kullanımını kısıtlayabilir.333
Yasalar ve kolluk kuvvetlerinin politikaları, halka açık toplantılarda dijital kayıt yapılmasına
ilişkin çalışma prosedürlerini bir düzenlemeye bağlamalıdır. Bu düzenlemeye, bu tür
faaliyetlerin gerçekleştirilmesine dair (yasal ve meşru) amaçların, bu tür faaliyetlerin
gerçekleşebileceği koşulların ve elde edilen verilerin saklanması ve işlenmesine dair usul ve
politikaların dahil edilmesi gerekir.334 Bu şekilde elde edilen bilgiler, kanunda belirtilen makul
bir süre geçtikten sonra imha edilmelidir.335
2. Sivil kolluk personelinin kullanılması
173. Sivil kolluk görevlilerinin konuşlandırılması, istisnai olmalı ve kesinlikle kanunla
düzenlenmelidir. Bazı ülkelerde, kolluk kuvvetleri geçmişte toplantılara sızmış ve katılımcı gibi
davranmışlardır. Bununla birlikte, sivil polis memurlarının kullanılmasına, ancak bir toplantı
sırasında belirli suç eylemlerini soruşturmak için bilgi toplanmaktaysa (ve sadece istisnai
olarak) izin verilebilir. Her durumda, bu tür uygulamalar sürekli ve katı bir bağımsız denetim ve
incelemeye tabi olmalıdır. Somut bir suç soruşturması yokken toplantı katılımcıları hakkında
bilgi toplamak, katılımcıların toplanma özgürlüğü ve özel hayatın gizliliği haklarına müdahale
oluşturmaktadır. Bu nedenle, (toplantılar öncesinde, sırasında veya sonrasında) sivil kolluk
personelinin görevlendirilebileceği istisnai durumlar, uluslararası insan hakları standartlarıyla
uyumlu olarak yayınlanmış bir politika izlenerek, tamamen ve açık bir şekilde yasayla
düzenlenmelidir. Bu tür herhangi bir mevzuat ve politikada, izin verilen bilgi toplama
yöntemleri, toplanan herhangi bir bilginin hangi amaçlarla kullanılabileceği, bu bilgilere
erişebilecek özel kolluk kurumları/personeli ve elde edilen verilerin ne kadar süreyle
saklanabileceği belirtilmelidir.
174. Ajan provokatörlerin kullanılmasına izin verilmez. Katılımcıları yasa dışı eylemlerde
bulunmaya ikna etmek veya onları bu tür eylemlere dahil etmek için kasıtlı olarak bir toplantıya
sızan sivil kolluk görevlileri veya diğer üçüncü taraflar, ajan provokatör olarak tanımlanır.
Devletin ajan provokatörleri kullanmasına izin verilmez. Dahası, bir devletin veya başka bir
üçüncü şahsın emriyle hareket eden ajan provokatörler, barışçıl bir toplantıyı kasıtlı olarak
bozan veya bir toplantı sırasında başkalarını yasa dışı eylemlere katılmaya teşvik eden herkesle
police/>; ‘Grote hält an “Videmo 360” fest’, 2 Ekim 2018,
<https://www.welt.de/print/welt_kompakt/hamburg/article181735976/Grote-haelt-an-Videmo-360-fest.html>
331 Örneğin bkz. BM Özel Raportörü Raporu, (2011), BM Dok. A/HRC/17/27, a.g.e., not 93, paragraf 61-66.
332 Özel hayatın gizliliği konusunda makul bir beklentinin varlığı, AİHS Madde 8 ile korunan özel hayat ve aile hayatı hakkının
gerçekten kullanılıp kullanılmadığını belirlemede kesin olmasa da önemli bir faktördür. Bkz. PG ve JH / Birleşik Krallık, Başvuru No.
44787/98, 25 Eylül 2001, paragraf 57. Aynı zamanda, bir kişinin özel hayatı, evinin veya özel binasının/tesisinin dışındaki koşullarla
da ihlal edilebilir. Örneğin bkz. Herbecq ve Diğer / Belçika, Başvuru No. 32200/96 ve 32201, 14 Ocak 1998 tarihli Komisyon kararı.
Friedl / Avusturya, Başvuru No. 15225/89, 26 Ocak 1995 davasında polis, halka açık bir yerde halka açık bir gösteride bir katılımcının
fotoğrafını çekmiş, kimliğini doğrulamış ve kişiyle ilgili ayrıntıların kaydını tutmuştur. Bunları ancak göstericilerin dağılmasını talep
ettikten sonra yapmışlardır. Avrupa Komisyonu, fotoğrafın Madde 8'i ihlal etmediğine karar vermiştir. Öte yandan, gerçekten özel
faaliyetlerin yetkisiz bir şekilde elektronik olarak izlenmesi, keyfi arama ve el koymalara maruz bırakılmama hakkını ihlal eder; bkz.
Amerika Birleşik Devletleri / Jones, US 132 S.Ct. 935 (2012) (Bir kişinin hareketlerinin GPS ile izlenmesinin, mantıksız arama ve el
koymalara karşı teminatlar kapsamına giren bir arama ve el koyma teşkil ettiği belirtilmiştir). Amann / İsviçre, Başvuru No.
27798/95, 16 Şubat 2000), paragraf 65-67 davasında, gizli gözetleme yöntemleri kullanılmamış olmasına rağmen, güvenlik
kuruluşları tarafından verilerin derlenmesinin, başvurucuların özel hayatlarına müdahale teşkil ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca bkz.
Birleşik Krallık'taki Wood / MPC [2009] EWCA Civ 414 davası. Ayrıca bkz. Friedl - Avusturya, Başvuru No. 15225/89, 31 Ocak 1995
tarihli Komisyon kararı, davasında Avrupa İnsan Hakları Komisyonu; fotoğrafların kullanımına ilişkin karardan (yukarıya bakınız)
alıntılanmıştır.
333 BM Özel Raportörlerinin ortak raporu (2016), BM Dok. A/HRC/31/66, a.g.e., not 52, paragraf 76.
334 Aynı yerde, paragraf 78.
335 Aynı yerde.