CDL-AD(2019)017rev
- 80 -
zarar verme tehdidi içermeyen veya ciddi zararla sonuçlanma riski bulunmayan küçük suçlara
yönelik cezalar, düşük ve toplantılarla ilgisi olmayan küçük suçlarla aynı olmalıdır. Küçük çaplı
idari ihlallerin söz konusu olduğu durumlarda, toplantı katılımcılarına ve organizatörlere
herhangi bir yaptırım veya ceza verilmesi uygun olmayabilir.430
223. Gelecekteki toplantılara katılımla ilgili kısıtlamalar. Kişinin gelecekteki belirli
toplantılar sırasında yasayı ihlal etme niyetinde olduğuna dair tartışmasız kanıtlar olmadıkça,
barışçıl toplantılara gelecekteki katılım (örneğin, kefalet koşullarının dayatılması yoluyla)
kısıtlanmamalıdır. Gelecekteki katılımlara bu tür kısıtlamalar getirildiğinde, mahkemede
bunların gerekliliği ve orantılılığına itiraz etme fırsatı olmalıdır.
224. Sorumluluk, bireysel suçluluğa dayanmalı ve kanıtlarla desteklenmelidir.
Organizatörler ve güvenlik görevlileri, yasal gerekliliklere uymak ve toplantılarının barışçıl
olmasını sağlamak için makul çabayı göstermekle yükümlüdür. Bununla birlikte, örneğin, mala
zarar verme veya kargaşa ya da şiddet eylemlerinin toplantı katılımcılarından veya bağımsız
hareket eden çevredeki insanlardan kaynaklanması gibi bireysel olarak sorumlu olmadıkları
durumlarda sorumluluklarını yerine getirmedikleri için sorumlu tutulmamalıdırlar.431 Yalnızca
organizatörlerin veya güvenlik görevlilerinin kişisel ve kasıtlı olarak fiili zararı veya kargaşayı
teşvik ettiği, bunlara neden olduğu veya bunlara katıldığı durumlarda sorumluluk söz konusu
olacaktır.432 Bilhassa bir organizatör, bireysel katılımcıların eylemlerinden veya aldıkları
brifingdeki şartlara uygun hareket etmeyen güvenlik görevlilerinin davranışlarından, onları bu tür
davranışları sergilemeye alenen teşvik etmediği sürece sorumlu tutulmamalıdır.433 (Organizatör
bu şekilde bir teşvikte bulunmuşsa, katılımcıların eylemlerinden değil, kendi eylemlerinden teşvik ve tahrik - sorumlu olacaktır). Herhangi bir güvenlik görevlisinin veya katılımcının, kasıtlı
olarak veya ihmal nedeniyle bir toplantı sırasında bir suç işlemesi veya kolluk kuvvetlerinin yasal
talimatlarını kasten yerine getirmemesi durumunda bireysel sorumluluk doğacaktır. Bununla
birlikte, bir toplantı ciddi bir toplumsal kargaşaya dönüşürse, verilen zararı sınırlamak
organizatörün, temsilcinin veya etkinlikteki güvenlik görevlilerinin değil, devletin
sorumluluğundadır. Toplantı organizatörleri ve temsilcileri, hiçbir koşulda bir toplantıdaki diğer
katılımcıların neden olduğu zararları (bu zararların oluşması için teşvikte bulunmadıkları veya
başka bir şekilde doğrudan zarara neden olmadıkları sürece) ödemekle yükümlü olmamalıdır.
225. Bildirim süreciyle ilgili eylemler ve/veya ihmallere yönelik cezalar. Organizatörlerin,
fiilen veya ihmal yoluyla, bildirim gerekliliğine veya bildirim sürecinde toplantılara getirilen
koşullara tam olarak uymadıkları durumlarda, yalnızca bunu kasten yaptıklarını ispatlayacak
kanıtlar varsa ve uyumsuzluk önemli boyuttaysa ceza verilebilir. Ancak bu tür durumlarda ispat
yükümlülüğü kamu makamlarına aittir. Bu nedenle, beklenen ve bildirilen katılımcı sayısı
beklenmedik bir şekilde bildirim eşiğinin üzerine çıkarsa, bir toplantının organizatörünü
cezalandırmak uygun olmayacaktır. Ayrıca, bir bildirim veya izin gerekliliğine uyulmaması için
makul gerekçeler varsa, bu durumda hiçbir sorumluluk doğmaz ve herhangi bir yaptırım
uygulanmamalıdır.
Temmuz 2014, CCPR/C/111/D/1934/2010, paragraf 7.2-7.4.
Bkz. Kudrevičius ve Diğerleri / Litvanya (2015) , a.g.e., not 49, paragraf 149: “Aynı zamanda, barışçıl bir toplantıya katılma
özgürlüğü o kadar önemlidir ki bir kişi, disiplin cezalarının alt ucundaki bir kişi bile olsa, yasaklanmamış bir gösteriye katıldığı için,
böyle bir gösteride kınanacak bir eylemde bulunmadığı sürece bir yaptırıma tabi tutulamaz”, alıntı Ezelin / Fransa (1991), a.g.e., not
11, paragraf 53; Mahkeme, gösteri neticesinde hasar veya başka bir kargaşanın ortaya çıkması halinde de bunun geçerli olduğuna
karar vermiştir (bkz. Taranenko / Rusya , (2014), a.g.e., not 60, paragraf 88.
431 BM Özel Raportörü ortak raporu (2016), A/HRC/31/66, a.g.e., not 52, paragraf 26: “Organizatörler yasaya uymak ve bir toplantının
barışçıl bir şekilde yürütülmesini teşvik etmek için makul çabayı göstermelidir, fakat organizatörler başkalarının yasa dışı
davranışlarından sorumlu tutulmamalıdır. Bunu yapmak, bireysel sorumluluk ilkesini ihlal eder, toplantı organizatörleri, katılımcılar
ve yetkililer arasındaki güveni ve işbirliğini zayıflatır ve potansiyel toplantı organizatörlerini haklarını kullanmaktan caydırır."
432 Bkz. Ezelin / Fransa (1991), a.g.e., not 11, paragraf 53. Mahkeme, başvurucunun toplantı sırasında işlenen suç eylemleriyle bağını
koparmamış olmasına rağmen, bu eylemlerden hiçbirisini bizzat işlemediğini tespit ettiğinden, başvurucuya idari para cezası
verilmesi demokratik bir toplumda gerekli değildir; ve Sergey Kuznetsov / Rusya, (2008), a.g.e., not 80, paragraf 43-48.
433 Örneğin bkz. Letonya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi, 2006-03-0106 Sayılı Davaya İlişkin Karar (23 Kasım 2006), paragraf 34.4
(İngilizce çevirisinden): "Şayet etkinlikten önce, etkinlik sırasında ve hatta sonrasında etkinliğin organizatörü üzerine çok fazla
sorumluluk yüklenmişse… diğer zamanlarda bu kişiler, olası cezalardan ve ek sorumluluklardan korktukları için haklarını
kullanmaktan çekineceklerdir.”; NAACP / Claiborne Hardware, 458 US 886, 922-932 (1982).
430