CDL-AD(2019)017rev
- 18 -
dahil) mümkün olan en geniş katılımı sağlamak açısından da büyük önem taşıyabilir.
60. Bir toplantının süresini belirleme özgürlüğü. Genel olarak, toplantı organizatörleri,
birbirleriyle etkileşime girmek ve görüşlerini ortaya koymak amacıyla yeterli zaman ve fırsata
sahip olmaları için bir toplantının süresini belirleme hakkına sahiptir.77 Örneğin, bir toplantının
diğer eşzamanlı etkinliklerle denk getirilmeye çalışıldığı durumlarda söz konusu toplantının
süresi de o toplantının mesajının bir parçası olabilir. Özellikle uzun süreli toplantıların söz
konusu olduğu durumlarda, müdahale düzeyi ve toplantı organizatörlerinin ve katılımcıların ne
ölçüde etkileşimde bulunma ve mesajlarını iletme fırsatına sahip oldukları göz önünde
bulundurularak, yalnızca mevcut durumun bireysel olarak değerlendirilmesinin ardından
herhangi bir sınırlamaya izin verilecektir.78 (Ayrıca bkz. paragraf 28-30, 'Bir toplantıya ilişkin
kısıtlamalar').
5. Toplantıların yeri
61. Bir toplantının yerini veya güzergahını seçme özgürlüğü. İnsanlar ayrıca, prensip
olarak, halka açık yerlerde gerçekleştirilecek bir toplantının yerini veya güzergahını seçme
hakkına sahiptir. Söz konusu yerde veya güzergah üzerinde, bunlarla sınırlı olmamak üzere;
halka açık parklar, meydanlar, sokaklar, yollar, caddeler, kaldırımlar ve yaya yollarının yanı sıra
kamu binalarının ve tesislerinin yakınındaki açık alanlar bulunabilir.79 Toplantılar açısından
fiziksel olarak uygun olan (beklenen sayıda katılımcıyı alabilecek) ve normalde halka açık olan,
kamuya ait oditoryumlar, stadyumlar veya kamu binalarındaki açık alanlar gibi binalar ve
yapılar, toplantılar için meşru yerler olarak kabul edilebilir ve bunların kullanımı, benzer şekilde
barışçıl toplanma ve ifade özgürlüğü haklarıyla korunacaktır.80
Patyi / Macaristan, Başvuru No. 5529/05, 7 Ekim 2008; Éva Molnár / Macaristan (2008), a.g.e., not 7, paragraf 42 ve Barraco /
Fransa (2009), a.g.e., not 24. AİHM, Balçık ve Diğerleri / Türkiye, Başvuru No. 25/02, 29 Kasım 2007 tarihli kararında AİHS Madde
11'in ihlal edildiğine hükmetmiş ve paragraf 51'de, davadaki söz konusu miting öğle saatlerinde başlayıp yarım saat içinde, öğlen
12:30'da grubun gözaltına alınmasıyla sona erdiğinden, "yetkililerin gösteriyi sona erdirmek için sabırsızlanmalarından özellikle
etkilendiğini" belirtmiştir.
78 Cissé / Fransa, Başvuru No. 51346/99, 9 Nisan 2002. Bu kararında AİHM, başvuranın (…) varlığının sembolik ve tanıklıkla ilgili
değerinin, müdahalenin böylesine uzun bir süreden sonra mantıksız görünmemesi için yeterince uzun süre tolere edildiğine
hükmetmiştir, paragraf 52.
79 Bu tanım, ABD'deki International Society of Krishna Consciousness / Lee, 505 US 672, 695 (1992) (Kennedy, J. mutabık) ve Grayned
/ Rockford, 408 US 104, 116 (1972) (hüküm) davalarının kararlarındaki dile dayanmaktadır.). Sitenin tarihine bakarak oldukça
kısıtlayıcı bir şekilde 'halk forumunu' tanımlayan ABD Yüksek Mahkemesi tarafından benimsenen tanım değildir. Bu nedenle, Yüksek
Mahkeme'ye göre bir halk forumu, 'öteden beri halkın kullanımı için güvenli tutulan ve . . . toplanma, vatandaşlar arasında
düşüncelerin paylaşılması ve kamuoyunu ilgilendiren konuların tartışılması amacıyla kullanılan bir alandır'; International Society of
Krishna Consciousness / Lee, 679. Ayrıca bkz. halka açık çevrimiçi alanlardaki toplantılara dair paragraf 66 (ve Knight First
Amendment Institute at Columbia University ve Diğerleri / Donald J. Trump ve Diğerleri davası, 17 Civ. 5205). Ayrıca bkz. Alman
Federal Anayasa Mahkemesi, 22 Şubat 2011 tarihli Karar (Frankfurt Havalimanı Kararı), 1 BvR 699/06, paragraf 70: "Bir halk
forumunun karakteristik özelliği, çeşitlilik arz eden, açık bir iletişim ağının geliştirilmesini sağlayan bir dizi farklı aktiviteyi ve
endişeyi takip etmek için kullanılabilmesidir. Halka açık forumlar, dış koşullardan dolayı yalnızca belirli amaçlar için halkın
kullanımına açık olan ve buna göre tasarlanmış yerlerden ayırt edilmelidir. Gerçekte bir yer yalnızca veya esas olarak tek bir amaca
hizmet ediyorsa, Madde 8.1 [Anayasa] uyarınca, o yerle ilgili özel kullanım haklarına sahip oldukları durumlar dışında bireyler orada
toplantı yapmalarına izin verilmesini talep edemezler. Bununla birlikte, mağazaların, hizmet sağlayıcıların, restoranların ve
rekreasyon alanlarının bir arada bulunması sayesinde gezinmek için bir fırsat sunan ve dolayısıyla insanların zaman geçirip
buluşmaları için bir yer teşkil eden alanlarda bu farklıdır. İletişim amaçlı kullanımlar da dahil olmak üzere farklı kullanımların bir
arada var olması için bu şekilde alan sağlanırsa ve bu alan bir halk forumu haline gelirse, Madde 8.1'e [Anayasa] göre, toplantılar
vasıtasıyla toplu fikir beyanı şeklinde gerçekleşen politik tartışmaların bu forumda yer almasının engellenmesi mümkün değildir."
Ayrıca bkz. Alman Federal Anayasa Mahkemesi, 18 Temmuz 2015 tarihli Karar, (Beer Can Flashmob for Freedom kararı), 1 BvQ
25/15. Bu kararında Mahkeme, özel mülk olan bir meydanda planlanan flash mob ile ilgili olarak, toplantı düzenlemenin fiilen
yasaklanmasının başvurucunun haklarının ciddi bir şekilde ihlali anlamına geldiğine hükmetmiştir. Mahkeme, planlanan toplantının
amacının bireysel özgürlüklerin giderek artan şekilde sınırlandırılmasını ve ulusal güvenliğin özelleştirilmesini protesto etmek
olduğu göz önünde bulundurulduğunda, toplantının yerinin bilhassa manidar olduğunu kaydetmiştir. Bununla karşılaştırıldığında,
toplantı 15 dakika ile sınırlanmış, durağan bir toplantı olacağından, mülk sahibinin haklarına yapılan müdahale nispeten kısıtlı bir
müdahale olarak değerlendirilmiştir.
80 Szel / Macaristan Başvuru No. 44357/13, 16 Eylül 2014; Sergey Kuznetsov / Rusya (Başvuru No. 10877/04, 23 Ekim 2008, Açık /
Türkiye, Başvuru No. 31451/03, 13 Ocak 2009; Cisse / Fransa (2002), a.g.e., not 55; Barankevich / Rusya, Başvuru No. 10519/03, 26
Temmuz 2007, paragraf 25: “Toplanma özgürlüğü hakkı hem özel toplantıları hem de kamusal alanlarda yapılan toplantıları kapsar…”
Ayrıca bkz. Birleşik Krallık İnsan Hakları Ortak Komitesi'nin Demonstrating Respect for Rights: A Human Rights Approach to Policing
Protest (Haklara Saygı Göstermek: Protesto Gösterilerinde Polislik Uygulamalarına Yönelik İnsan Hakları Yaklaşımı) adlı raporunda
geçen 'yarı kamusal alan' tartışması, (Cilt 1) (Londra: HMSO, HL Paper 47-I; HC 320-I, 23 Mart 2009), s.16-17; 'Kamusal ve Özel Alan'.
Daha ayrıntılı bilgi için bkz. Southeastern Promotions / Conrad, 420 U.S. 546 (1974) (Bir belediyenin, iletilen mesaja itirazlarına
dayanarak bir kuruluşu bir kamu oditoryumunun kullanımından özellikle hariç tutamayacağını belirtir).
77