- 29 -
CDL-AD(2019)017rev
87. Barışçıl olan ve olmayan katılımcılar arasında ayrım yapma görevi. Kolluk kuvvetleri,
barışçıl olan ve olmayan katılımcılar arasında ayrım yapmalıdır çünkü yalnızca şiddet
eylemlerine katılanlar toplanma haklarına yönelik yasal güvenceyi kaybederler.146 Devlet
müdahalesi, işlenen şiddet eyleminin çok büyük boyutta olması nedeniyle imkansız olmadığı
sürece genel anlamda tüm katılımcılardan ziyade bireysel failleri hedef almalıdır (bkz. paragraf
19 ile 'kordona alma' (kettling) konusuna atıfta bulunan paragraf 217).
88. Gerilimi azaltma görevi. Toplantı sırasında bir anlaşmazlık ortaya çıkarsa, organizatör ve
ilgili devlet yetkilileri arasında kurulacak iletişim, kabul edilebilir bir çözüme ulaşmak açısından
uygun bir araç olabilir. Bazı ülkelerin polis kuvvetleri bünyesinde diyalog yoluyla gerilimin
azaltılması için özel olarak kurulmuş birimler bulunmaktadır.147 Aynı zamanda bu tür bir diyalog
ancak her iki tarafın - kolluk ve organizatörler/katılımcılar - kabul etmesi halinde mümkün
olabilmektedir. Organizatörler veya katılımcılar sürece dahil olmak istemezse, bu kabul edilmeli
ve toplantıyla ilgili olarak devletin insan hakları yükümlülüklerinin yerine getirilmesi üzerinde tek
başına zararlı bir etkisi olmamalıdır. Gönüllü diyaloğun mümkün olmadığı durumlarda, ilgili
kolluk kuvvetleri, eylemlerinin gerilimi azaltmayı hedeflediğinden emin olmalıdır. Gösteriler
öncesinde devlet yetkilileri ve kolluk kuvvetlerinin kamuoyuna yaptığı açıklamalar net bir şekilde
hoşgörülü, uzlaşmacı bir duruş sergilemeli ve kanunları ihlal etmesi olası kişileri muhtemel
yaptırımlar konusunda uyarmalıdır.148
89. Toplantı organizatörlerinden hiçbir mali ücret alınmamalıdır. Devletin toplantıları
kolaylaştırma görevi ve genel kamu düzeni yetkisi göz önüne alındığında, yetkililer, yeterli ve
Chicago Kanunu - Sokaklar, Kamu Yolları, Parklar, Havalimanları ve Limanlar - Kamu
Yollarının ve Kamusal Alanların Kullanımı - Gereklilikler ve Kısıtlamalar - Yürüyüş, paragraf
10-8-330
“[…] Yürüyüş güzergahında son birim yola çıktığında, çevre ve temizlik müdürlüğü caddeyi
temizlemeye başlayacak, polis departmanı ise cadde temizliği tamamlandığında caddeyi yeniden
trafiğe açacaktır. Son birim güzergah üzerinde yürüyüşünü tamamladığında, caddenin güvenli bir
şekilde temizlenip trafiğe açılabilmesi için tüm tören katılımcılarının caddeden ayrılması gerekir.
[…]”
Madde 10, Kamusal Toplantılar Kanunu, Moldova Cumhuriyeti (2008)
“(4). Kamu yetkilileri, organizatör tarafından talep edilen ve normalde bağlı kuruluşlar ve kamu
idaresindeki işletmeler tarafından sağlanan hizmetlerin temini için gerekli önlemleri alacaktır."
Madde 20, Kamusal Toplantılar Kanunu, Moldova Cumhuriyeti (2008)
“(3). Yerel kamu yetkilileri, toplantıların gerçekleştirilmesi için normalde bağlı kuruluşlar ve kamu
idaresindeki işletmeler tarafından sağlanan herhangi bir hizmeti temin etmek üzere ücret talep
edemez."
Madde 18, Mitingler, Toplantılar, Gösteriler, Yürüyüşler ve Grev Protestoları Kanunu, Rusya
Federasyonu (2004, 2016'da tadil edilmiştir)
"[K]amusal etkinliğin gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla kamu düzeninin sürdürülmesi,
karayolu trafiğinin düzenlenmesi, sıhhi ve sağlık hizmetleri verilmesi işleri [yetkililer tarafından]
ücretsiz olarak gerçekleştirilecektir."
Demokrat Halk Partisi / Moldova (No. 2) (2010), a.g.e., dipnot 126, paragraf 23: "Bir gösteriyi düzenleyenlerin şiddet içeren
niyetlerini kanıtlama sorumluluğu yetkililere aittir."
146 Ayrıca bkz. 'Toplantıdan Sonra Verilen Cezalar' (paragraf 221 ve devamı). Ayrıca bkz. Solomou ve Diğerleri / Türkiye (Başvuru No.
36832/97, 24 Haziran 2008). Mahkeme burada, silahsız bir göstericiye ateş açılmasıyla ilgili olarak Madde 2'nin ihlal edildiğine
hükmetmiştir. Türkiye hükümeti, Kıbrıs Türk polisinin AİHS Madde 2(2) uyarınca haklı gerekçeyle güç kullandığını savunmuştur.
Bununla birlikte Mahkeme, bu argümanı reddederken, bazı göstericilerin demir çubuklarla silahlanmış olmasına rağmen, Bay
Solomou'nun kendisinin silahlı olmamasının ve barışçıl bir şekilde davranmasının kritik bir önem taşıdığını belirtmiştir.
147 Örneğin Amsterdam'daki (Hollanda) 'Barış Birimi', Almanya'daki çatışma karşıtı ekipler ve İsveç'teki Diyalog polisi (Karşılaştırınız:
“Policing Assemblies” (Toplantılarda Kolluk Uygulamaları), Uluslararası Af Örgütü, Aralık 2013, s. 11. Şu adreste mevcuttur:
https://www.amnesty.nl/content/uploads/2017/01/policing_assemblies_26022015_light.pdf?x56589)
148 AİHM, Identoba ve Diğerleri / Gürcistan (Başvuru No. 73235/12, 12 Mayıs 2015 tarihli karar), paragraf 99.