CDL-AD(2019)017rev
- 60 -
165. Kolluk görevleri üçüncü şahıslara devredilmemelidir. Şiddetin artması ihtimalini
önlemek için, toplantılarda kolluk uygulamaları daima profesyonel kolluk personeli tarafından
yapılmalı, bu tür görevler için eğitilmemiş silahlı kuvvetler mensupları (askeri inzibat dahil) bu
uygulamaları gerçekleştirmemelidir.316 Aynısı özel güvenlik şirketleri için de geçerlidir.317 Bu
bakımdan, devlet kurumlarının belirli bir ülkede meşru güç kullanımındaki tekeli elinde tutması
önemlidir.318 Dolayısıyla, özel güvenlik firmaları varlıklar ve değerli eşyalar için güvenlik
hizmetleri sunabilir, ancak insan haklarının ve kamu düzeninin korunması açısından devletin
sorumluluğu devredilemez bir sorumluluk olduğundan, özel güvenlik firmaları kolluk alanında
devletin yükümlülüklerini artırmak veya üstlenmek için çalıştırılmamalıdır.319 Mevzuatın özel
güvenlik firmalarının faaliyetlerine izin verdiği durumlarda, bu firmaların yeterlilikleri ve
işlevlerinin yanı sıra kullanmalarına izin verilen silah ve malzeme türleri,320 uygun denetim
mekanizmaları, lisans prosedürleri ve kriterleri ayrıntılı olarak düzenlenmelidir. Aynı şekilde
mevzuat, bu tür firmalar tarafından işe alınan kişilerin tabi olması gereken seçim ve eğitim
koşullarını belirlemelidir.321
166. Etkili kurumlar arası iletişim kanalları. Barışçıl bir toplantının gerçekleştirilmesini
gerektiği gibi kolaylaştırmak için, kolluk kuvvetleri ve kamu güvenliği kurumları (örneğin,
itfaiye ve ambulans hizmetleri) dahil olmak üzere diğer kamu kurumları, halka açık toplantılar
sırasında birbirleriyle iletişim kurabilmeli ve veri alışverişinde bulunabilmelidir. Ayrıca, toplantı
organizatörlerinin bir toplantı öncesinde ve sırasında mümkün olduğunca bu kurumlarla
işbirliği yapması iyi bir uygulamadır. Kurumlar arası kapsamlı acil durum planlaması,
öngörülemeyen olaylar durumunda bile iletişim hatlarının korunmasına yardımcı olabilir.322
167. Toplantı organizatörleri için etkili iletişim kanallarının varlığı. Kolluk yetkililerinin
toplantılar yapılmadan önce yeterli destek erişimi sağlamaları önemlidir. Organizatörlerin
toplantıyı nasıl yürütmeyi planladıkları hakkında daha fazla bilgi edinmek için, bilinen herhangi
bir toplantı organizatörüyle erkenden iletişime geçmeleri gerekir. Bu tür erişim önlemleri,
güven oluşturmaya yardımcı olabilir ve daha sonraki bir aşamada gereksiz sürprizlerin
olmamasını sağlayabilir. Mümkün olduğunda, etkinlikten önce alınması gereken güvenlik ve
kamu güvenliği önlemleri konusunda toplantıları düzenleyenlerle uzlaşıya varmak kolluk
yetkilileri açısından iyi bir uygulamadır. Bu tür tartışmalar, örneğin, güvenlik görevlisi
düzenlemelerini (bkz. paragraf 157) ve kolluk görevlendirmesinin boyutu, konumu ve
görünürlüğünü kapsayabilir. Tartışmalar ayrıca belirli yerler veya işaretler (örneğin; anıtlar,
ulaşım tesisleri veya tehlikeli alanlar) için acil durum planlarına veya kolluğun ya da
organizatörlerin belirli endişelerine odaklanabilir.323 Aynı zamanda, kamu makamlarının
organizatörlere veya katılımcılara ulaşması iyi bir uygulama iken, organizatör ya da katılımcılar
toplantı öncesinde veya sırasında kolluk kuvvetleri ile görüşme yükümlülüğü altında
olmamalıdır. Organizatörler böyle bir görüşmeyi reddederse bu, yetkililerin kolaylaştırıcı
yaklaşımını olumsuz etkilemek bir yana, bir toplantının devlet tarafından yönetilme ve kolluk
uygulamalarına tabi tutulma şeklini etkilememelidir. Öte yandan, organizatörlerin kollukla
Amerikalar Arası İnsan Hakları Komisyonu "Report on Citizen Security and Human Rights" (Vatandaş Güvenliği ve İnsan Hakları
Raporu), OEA/Ser.L/V/II. Dok. 57, 31 Aralık 2009. Komisyon, bu raporda, kolluğun bir işlevi olarak iç güvenlik ile silahlı kuvvetlerin
bir işlevi olarak milli savunma arasında ayrım yapmaktadır, zira bunların “kurulma amaçları ile eğitimleri ve amaçları dikkate
alındığında esasen farklı iki kurum" olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle, insan hakları ihlali riski taşıdığından, silahlı
kuvvetlerin iç güvenlik meselelerine müdahalesinden kaçınılması tavsiye edilir; paragraf 101 (IACHR, Venezuela'da İnsan Haklarının
Durumu Raporu, paragraf 272'ye atıf).
317 Bkz. Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Nils Muižnieks tarafından 4 - 10 Şubat 2014 tarihleri arasında Ukrayna'ya yapılan
ziyaretin ardından hazırlanan, gösterilerde kolluk uygulamaları için sivillerle işbirliği hakkında CommDH(2014)7, paragraf 70.
318 Aynı yerde, paragraf 72.
319 Aynı yerde, paragraf 73.
320 Bkz. BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi ve BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, "Kolluk Uygulamalarında Güç ve Ateşli Silah Kullanımına
İlişkin Kaynak Kitap", s. 100. Aynı zamanda ateşli silahlarla ilgili standartlar, ruhsatlandırma ve (depolama dahil) kayıt tutma
konularından bahseder. Ayrıca bkz. BM Özel Raportörü'nün yaşam hakkı ve özel güvenlik sağlayıcıları tarafından kolluk uygulamaları
bağlamında güç kullanımına ilişkin hukuk dışı, yargısız veya keyfi infazlara ilişkin Raporu, BM Dok. A/HRC/32/39, 6 Mayıs 2016.
321 Amerikalar Arası İnsan Hakları Komisyonu, a.g.e., paragraf 73.
322 Bkz. AGİT, AGİT Genel Sekreteri Kıdemli Polis Danışmanı, Polis-Kamu Ortaklığı Oluşturmada İyi Uygulamalar(2008).
323 Örneğin, organizatör, belirli bir yerde yoğun bir kolluk varlığının katılımcılar tarafından gereksiz zıtlaşmaya neden olacak bir
unsur şeklinde algılanmasından korkabilir ve bu nedenle kolluktan çok görünür olmamasını talep edebilir#
316