Uluslararası Ayrımcılık Konferansı buna benzer bir yaklaşım var. Rusya’nın Avrupa Konseyi kurumlarıyla diyaloğu uzun zamandır asgari seviyelere inmişti. Popülizm bu ülkelerde hâkimiyet sağladıkça, bu ülkelerin Komisyon’daki temsilcileri de değişti. Görev süresi dolanlar gitti, onların yerine hükümetin pozisyonunu çok net olarak savunabilecek, hükümet için savaşacak figürler Venedik Komisyonu'na üye olarak gönderildi. Bunlar, şimdi Venedik Komisyonu’nda bir blok olarak hareket etmeye başladılar. Türkiye'de de popülizmin yükselişi hepimizin bildiği bir fenomen, fenomen olmaktan öte acı verici bir tecrübe oldu. Türkiye böyle savrulurken benim üyeliğim süresinde popülist bloka Türkiye’nin desteği olmadı. Ama benim üyeliğimin sona ermesiyle o blok şimdi biraz daha güçlenmiş olacak diye endişeliyim. Popülizm tüm Avrupa için ciddi bir kriz, sadece Türkiye veya Polonya krizi değil. Polonya özellikle Anayasa Mahkemesi ve yargı konusunda attığı adımlarla Avrupa Birliği ile çok ciddi bir çatışma içerisinde ve Avrupa Birliği ilk defa bir yaptırım mekanizmasını çalıştırma kararı aldı. Macaristan'da buna benzer bir problem vardı. Bu sıkıntı Venedik Komisyonu'na şu şekilde de yansıyor: Rusya, Avrupa Konseyi’ne yaptığı mali yardımları önemli ölçüde azalttı. Türkiye de Avrupa Konseyi’ne mali desteği en fazla veren dört “majör donör” üyeden biriydi. Türkiye maalesef geçtiğimiz yıl itibariyle bütçeyi kısma kararı aldı. Bütçeyi kısma kararı almak demek Avrupa Konseyi’nin, özelde Venedik Komisyonu’nun daha az çalışması, daha az raporlama ve inceleme yapması demek. Avrupa’da dolaşan popülizm hayaletinin ayaklarından biri de artık Türkiye. Bu popülizm hayaleti can acıtıyor, umutları kırıyor. Bu popülizm hayaletine karşı ciddi bir şekilde direniş sergilemek gerekiyor. Aktif yurttaş etkinlikleriyle, bilinçli politik tercihlerle bu konularda hareketlilik gerekiyor. Popülizm ateşi tüm dünyayı sarmadan her bir duyarlı yurttaşın ve kuruluşun demokrasi, hukukun üstünlüğü ve özgürlükler konusunda daha etkin, daha eğitici, daha örnek olucu, farkındalık uyandırıcı etkinliklere öncelik vermesi gerekiyor. Avrupa’da bu hareketliliğin sağlandığını biliyoruz, popülizme karşı mücadele için Konsey ve Avrupa Birliği nezdinde desteklenen projeler vardır. Katıldığımız bu toplantılar ve projelerde çareler aranıyor. Tablonun biraz karamsar olduğunu kabul edelim. Venedik Komisyonu’nun son iki yılında iyimserliğin ciddi bir şekilde azaldığını ve yüzlerde en214