İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi Gözlem sırasında neler yapılmalı? Soru: Bu çok aşikar. Daha önce söylediğiniz gibi saygılı olunmalı, nesnel görünmeli, sessiz olunmalı. Başka ne yapılmalı? Cevap: Kılavuzun başında söylediklerimizi hatırlayın! Gözlem yapmanın amacı rapor yazmaktır. Rapor yazmak için iyi notlara ihtiyacınız var. Soru: Not alınacağını zaten biliyorum. Bir sonraki bölüme geçelim mi artık? Cevap: O kadar hızlı değil. Not alma konusunu konuşmamız lazım. Aldığınız notlar nihai raporunuzun kalitesini en fazla etkileyen şeydir. Şöyle anlatalım; mahkeme salonundayken ‘anda kalın’. Daha sonra tartışacağımız adil yargılama kurallarına aklınız takılırsa dikkatiniz kolaylıkla dağılabilir. Halkın oturması için ayrılan alandaki sesler ve hareketler dikkatinizi dağıtabilir. Ancak sizden duruşmayla ilgili doğru bir kayıt tutmanız beklenmektedir. Kanunun ne dediğine daha sonra da kafa yorabilirsiniz. Raporunuza da daha sonra kafa yorun. Belki bir kuralın çiğnendiğine tanık oldunuz ve heyecanla not almak yerine analiz yazmaya başladınız. Bu arada duruşma devam ediyor ve farkına bile varmadan çok önemli bir anı kaçırabilirsiniz. Belki de daha önce gözlemlediğiniz kural ihlali siz bakmazken düzeltildi! Unutmayın, futbol maçı gibi geri sarıp tekrar izleyemezsiniz. Kimse sizin için bir şeyi tekrar etmeyecek. Soru: O halde şunu mu diyorsunuz: bütün günümü mahkemede geçirip hiç düşünmeden sekreter gibi her söyleneni yazacağım ancak duruşmadan sonra notlarımı okuyup, hatırladıklarımı da ekleyip analiz etmeden işim bitmiş sayılmayacak? Cevap: Kesinlikle doğru. Dava izleme zor iştir. Bir konu daha var. İyi not tutmanız ve notlarınızı saklamanız lazım. Saklamak derken güvenli bir yerde arşivlemekten bahsediyorum. Raporunuzda yazdıklarınızı desteklemek için orijinal notlarınıza ne zaman ihtiyaç duyacağınızı bilemezsiniz. Notlarınızı izleme ortağınızla düzenli olarak bir e-posta hesabında veya online bir sistemde tutmanızı öneriyoruz. İzleme görevine yeni bir gözlemci katılacaksa bu yöntem özellikle faydalı olacaktır. Bu sayede notlarınız kaybolmadan yeni gelen kişi bu notlara ulaşabilir. Adil yargılama kuralları nedir? Kanunun ne dediğine daha sonra bakarsınız demiştik. Ancak gözlem sırasında kanunu hiç düşünmeyin demek istemedik. Aksine, yargılama kuralları aklınızda canlı olmalı. Söylediğimizden şunu kastetmiştik: kuralların nasıl uygulanması gerektiğini düşünerek dikkatinizi dağıtmayın. Şöyle anlatalım: Bir futbol maçında hakemlik yapıyorsanız faul yapıldığında bunu anında fark edersiniz. 13 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 13 27.05.2017 17:34