Lionel Blackman
leri yöntem ve usulünde çocuğun dava gelişmelerini anladığına emin olacak şekilde düzenlemeler yapmalıdır. Çocuğun ebeveynleri bilgilendirilmeli ve sürece
dahil edilmelidir. Çocuk davalarına bakan hâkimler ve diğer adli personel çocuklarla çalışmaya yönelik eğitim almalıdırlar. Küçük çaptaki davalar dışındaki
davalarda hüküm belirlenmeden önce çocuğun yetişme koşulları ile ilgili arka
plan raporları hazırlanmalıdır. Bu raporlar özel olarak eğitim almış çocuk veya
sosyal hizmetler profesyonelleri tarafından yazılmalıdır.
Eğer bir çocuk herhangi bir gözetim altında tutuluyorsa erişkin şüphelilerden farklı bir yerde tutulmalıdır.
Soru: Eğer Çocuk Mahkemesinde dava izliyorsam diğer ceza duruşmalarından farklı bir konuya dikkat etmeli miyim?
Cevap: Yetişkin sanıklar için bile savunma avukatından uzak, sınırlandırılmış
bir bölmede tutulmak, duruşma esnasında istişare içinde olmayı zorlaştırabilir.
Bu durum çocuk sanıklar için daha önemli bir sorundur. Çocuk davaları, duruşma odasında dava ile ilgisi olmayan bir grup varken görülmemelidir. Çocuğun
duruşmada olanları takip edebildiğinden ve soru sorabildiğinden emin olmak
için avukatı ve yasal vasileri ile yakın oturtulmalıdır.
Eğer çocuk duruşma esnasında sorgulanıyorsa yetişkinler için öngörülenden daha sık ara verilmelidir. Eğer çocuk belirgin bir şekilde soruları anlamakta
veya cevaplamakta zorlanıyorsa, bağımsız ve eğitimli bir yetişkin aracılığıyla
iletişim sağlama gibi alternatif yöntemler düşünülmelidir.
Soru: Eğer çocuğun çekinmesine yol açacaksam duruşma odasındaki
varlığım uygun olur mu?
Cevap: Güzel bir noktaya değindiniz. Bir çocuk davasını izlemek için makul bir
gerekçe olmalıdır. Dava politik olarak önemli mi? Çocuk mahkemelerini izleyen
daha büyük bir programın parçası mı?
Soru: Peki ya çocuk tanıklar?
Cevap: Sona yaklaştık ama titizliğinizi koruyorsunuz! Evet, bu da önemli bir
konu. Çocuk tanıklar yetişkin davalarında delil işlevi görebilirler. Çocuk sanıklar gibi soruları anladıklarından emin olunmalıdır ve sık aralar verilmelidir.
Kimi mahkemeler çocuk tanığın sanık ve izleyicilerden çekinmesini önlemek
amacıyla kimi özel tedbirler alabilir. Bu prensipler, çocuk olsun veya olmasın
mahkemenin diğer savunmasız katılımcılarına da eşit olarak uygulanmalıdır.
Örneğin, öğrenme bozukluğu olan yetişkin bir sanık veya diğer engelleri olan
katılımcılar gibi. Cinsel veya aile içi şiddet mağdurlarının ifade vermesine yardımcı olmak amacıyla benzer özel önlemler alınabilir.
Burada adil yargılama kurallarıyla ilgili bölümün sonuna geldik. Ancak işimiz
henüz bitmedi. Ön duruşmayla*ilgili konuşmamız gereken bazı kurallar var. Raporunuzda öncelikle aşağıdaki ön duruşma kurallarını ele alırsınız. Fakat bu30
İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 30
27.05.2017 17:34