D İ N , TO P LU M S A L C İ N S İ Y E T V E K Ü LT Ü R E O D A K L A N A R A K D E R S K İ TA P L A R I N I N İ Ç E R İ Ğ İ N İ N K A P S AY I C I H A L E G E T İ R İ L M E S İ
EK
Sözlükçe
17
Kültür
“En geniş anlamıyla, kültürün artık bir toplumu
veya sosyal grubu karakterize eden ayırt edici
ruhsal, maddi, entelektüel ve duygusal özelliklerin tamamı olduğu söylenebilir. Sadece sanatı
ve edebiyatı değil, aynı zamanda yaşam tarzlarını, temel insan haklarını, değer sistemlerini,
gelenekleri ve inançları da içerir. " Mexico City
Kültür Politikaları Bildirgesi, Dünya Kültür Politikaları Konferansı, Mexico City, 26 Temmuz-6
Ağustos 1982.
Kültürel çeşitlilik
Çok sayıda farklı kültür mevcuttur. Kültürler
çoğu zaman birbiriyle kaynaşsa da, aralarında ve
kendi içlerinde gözle görülür farklılıklar vardır.
Ayrımcılık
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ayrımcılık yapmama ilkesini kabul etmektedir. UNESCO’nun 1960 Eğitimde Ayrımcılığa Karşı Sözleşmesinin 1. Maddesi şu şekildedir: ““ayrımcılık”
terimi; ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya
başka bir görüş, ulusal veya toplumsal köken,
ekonomik koşul ya da doğum temeline dayanan,
eğitimde muamele eşitliğini engelleyen veya ortadan kaldıran veya bunu amaçlayan ayırmayı,
dışarıda bırakmayı, sınırlandırmayı veya tercih
etmeyi içerir.” Günümüzde birçok ülke ayrımcılığın hem alanını hem de gerekçesini genişletmiştir. Örneğin, birçok ülke artık işyerinde
ayrımcılığı ve engellilik, cinsel yönelim ve toplumsal cinsiyet kimliği temelli ayrımcılığı bu tanıma dahil etmektedir.
Müfredat
Hem örgün hem de yaygın eğitimde öğrenme
deneyimleri ve fırsatları bağlamında bilgi, beceri, değer ve tutumların sistematik ve yönelimsel
ifadesidir.
Toplumsal Cinsiyet
“Toplumsal cinsiyet”, kadınların ve erkeklerin
idealize edilmiş kültürel imajlarıyla ilişkili rol
ve sorumlulukları ifade eder. Toplumsal roller
aile ve toplum tarafından belirlenir ve kültürle
bağlantılıdır. Bir kişi doğduğu andan itibaren
yaşadığı toplumdaki toplumsal cinsiyet rollerini
öğrenmeye başlar. Bununla birlikte, eril ve dişil
tanımları zaman içinde değişebilen ve değişen
kültürel bir yapıdır. Bu nedenle, eşit olmayan
toplumsal cinsiyet ilişkileri ne mukadderdir ne
de değişmezdir. Toplumsal Cinsiyet kavramı,
cinsiyet temelli eşitsizlikleri sorgulamak ve cinsiyet eşitliğini teşvik etmek için kullanılabilir.
Toplumsal cinsiyet paritesi
Toplumsal cinsiyet paritesi, toplumsal cinsiyet eşitliğinin garantisidir. Toplumsal cinsiyet
perspektifinden bakıldığında, ders kitaplarının
toplumsal olarak inşa edilmiş tüm toplumsal
cinsiyet kimliklerinin yanı sıra cinsiyetlerin
temsilinde bir denge sağlaması hayati önem taşımaktadır. Hem yetişkinleri hem de çocukları
tasvir eden resimlerin seçiminde bu denge korunmalıdır.
Toplumsal cinsiyet rolleri
Filozoflar, antropologlar ve sosyologlar birbirine
bağlı olan "eril" ve "dişil" ve “kadınlık" ve "erkeklik" kategorilerini incelemişler ve evrensel bir tanımları olmadığı, bir bağlamda erkeklere verilen
bir rolün başka bir bağlamda kadınlara verilebildiği sonucuna varmışlardır. Bir çevrede "kadınsı" olarak kabul edilen belirli bir görev, başka bir
ortamda erkeksi kabul edilebilir. Bu nedenle her
toplum kendi özel kriterleri ve mantığı temelinde
kendi sınıflandırmasını oluşturur. Farklı cinsiyetlerin rolleri öğrenme yoluyla kazanılır ve eşitliğin
teşvik edilmesi, bu rollerin ne kadar keyfi olduğunun altını çizmeye yardımcı olur.
17 Kültürel Çeşitliliğe ve Kültürlerarası Diyaloğa Yatırım Yapmak. UNESCO Dünya Raporu ve diğer UNESCO veya Birleşmiş Milletlerin diğer hüküm eden belgeleri ve yayınları
23