1. Giriş
İsteğe bağlı din dersi verilip verilmeyeceği ilk olarak 28 Şubat sürecinde, ardından 2007
yılındaki anayasa değişikliği sırasında ve son olarak da Alevi Çalıştayları esnasında
gündeme gelmiştir. 1-5 Kasım 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen 18. Milli Eğitim
Şurası’nda konuyla ilgili şöyle bir karar alınmıştır:
Anayasa’nın 24. maddesinin (ilgili) hükmü gereğince, isteyen anne ve babaların çocuklarının ahlaki ve manevi değerlerini geliştirmelerine yardımcı olmak amacıyla seçmeli din
eğitimi verilebilmesi için düzenlemeler yapılmalıdır.
Bu karar üzerine Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) 20 Şubat 2012 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na İlköğretimde Eğitim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun teklifi sunmuştur. Bu kanunla 1739 sayılı Milli
Eğitim Temel Kanunu’nun 25. maddesinde 11 Nisan 2012 tarihinde yapılan değişiklikle
ortaokul ve ortaöğretimde yani liselerde (İmam Hatip ortaokulları da buna dahildir)
okutulmak üzere “Kur’an-ı Kerim” ve “Hz. Peygamberimizin Hayatı” adlarıyla iki tane
seçmeli ders kabul edilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı bu kanun uyarınca Talim Terbiye Kurulu’nun 25 Haziran
2012 ve 69 sayılı kararıyla İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders
Çizelgesi’ni yayınlamıştır. Çizelgede 21 ders belirlenmiştir ki, Kur’an-ı Kerim, Hz. Muhammed’in (Peygamberimizin) Hayatı ve Temel Dinî Bilgiler dersleri de bunların içindedir. Yine Talim Terbiye Kurulu’nun 14 Ağustos 2012 tarihli ve 124 sayılı kararıyla da
Ortaöğretim Kurumları Haftalık Ders Çizelgesi’nin ikinci grup seçmeli dersler listesine
bu üç ders seçmeli olarak koyulmuştur.
Kur’an-ı Kerim ve Hz. Peygamberimizin Hayatı, ortaokul ya da ortaöğretimde yani
lisenin her düzeyinde seçilebilecek derslerdir ki bu dersleri seçen öğrenci dört yıl ortaokul boyunca ve dört yıl da ortaöğretimi sırasında her yıl bu derslere katılabilmektedir.
Temel Dinî Bilgiler adlı ders (bir diğer adıyla Temel Bilgiler İslam I-II) ise ortaokul veya
ortaöğretimin herhangi bir sınıfında bir kez veya iki kez seçilebilmektedir.
Bilgi Edinme Kanunu uyarınca Milli Eğitim Bakanlığı Din Öğretimi Genel Müdürlüğü’nün 15 Ocak 2021 tarihinde vermiş olduğu cevaba göre “Halen yürürlükte bulunan
Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulu Başkanlığı’nın 09.07.1990 gün ve 1 sayılı kararında
‘Milli Eğitim Bakanlığı’nın teklifini müteakiben, Türk vatandaşı olan, Hıristiyan veya
Musevi dinlerine mensup, ilkokul ve ortaöğretime giden öğrenciler, azınlık okulları hariç
tutularak söz konusu dinlere bağlı bulunduklarını belgelendirdikleri takdirde Din Kültürü
ve Ahlak Bilgisi derslerine girmeye mecbur edilemez. Ancak bu öğrenciler Din Kültürü ve
Ahlak Bilgisi derslerine girmeyi istedikleri takdirde, yasal temsilcilerinin yazılı taleplerini
sunmaları gerekir’ şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Seçmeli dersler öğrencilerin ilgi,
kabiliyet ve yönelmek istedikleri alanlara göre oluşturulmaktadır. Bu nedenle öğrenciler
veya velileri seçmeli dersler havuzunda yer alan herhangi bir dersi tercih edebilir veya
seçebilir. Seçmeli din derslerinin seçiminde herhangi bir sınırlama olmayıp öğrenci veya
1
1
Ayrıntılı bilgi için bkz. Recep Kaymakcan, İbrahim Aşlamacı, Mustafa Yılmaz, Adnan Telli, “Seçmeli Din Eğitimi Dersleri İnceleme ve Değerlendirme Raporu”, 2013, DEM Yayınları, İstanbul, ss. 7-8.
7