DEVLET OKULLARINDA DİNLER VE İNANÇLAR HAKKINDA ÖĞRETİME İLİŞKİN TOLEDO KILAVUZ İLKELERİ III. Müfredat Hazırlama: Yaklaşımlar ve Kavramlar A. Eğitim İçeriğinin Tanımlanması AGİT üyesi Devletler müfredat ve müfredat geliştirme konusundaki farklı yaklaşımlarının yanı sıra müfredatın okullarda uygulanmasına ilişkin farklı yollara sahiptir. Farklı gelenekler ve yaklaşımlar, eğitim amaçlarının ve sonuçlarının tanımlanma şeklini etkiler. Bununla birlikte, dinler ve inançlar hakkında öğretim ile ilgili eğitim amaçları, din veya inanç özgürlüğü ve ifade özgürlüğü de dahil olmak üzere insan haklarına öncelik veren uluslararası düzeydeki hem geçmiş hem de güncel gelişmelere uygun olmalıdır. Bu konudaki yol gösterici belgeler arasında, her ikisi de "insan kişiliğinin tam ve uyumlu olarak gelişmesine" yol açan eğitimin önemine atıfta bulunan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi (İHEB)43 ve ÇHS sayılabilir44. ÇHS Madde 29(1)(a) bunu şu şekilde ifade eder: Çocuğun eğitimi, a) çocuğun kişiliğinin, yeteneklerinin, zihinsel ve fiziksel yeteneklerinin mümkün olduğunca geliştirilmesine yönelik olmalıdır45. Din veya İnanca Dayanan Her Türlü Hoşgörüsüzlüğün ve Ayrımcılığın Tasfiye Edilmesine Dair Bildiri Madde 5(3) uyarınca: Çocuklar, din veya inanca dayanan her tür ayrımcılığa karşı korunur. Çocuklar anlayış, hoşgörü, halklar arasında dostluk, barış ve evrensel kardeşlik, başkalarının din veya inanç özgürlüğüne saygı ruhu ile ve bütün enerjisini ve yeteneklerini insan kardeşlerinin hizmetine sunması gerektiği bilinci içinde yetiştirilir46. 1996 yılında, Jacques Delors başkanlığındaki UNESCO Yirmi-birinci Yüzyıl için Eğitim Görev Gücü, eğitimin geleceğine ilişkin bir dizi önemli tavsiyede bulunmuştur. Öğrenme: İçimizdeki Hazine adlı rapor, gelecekte eğitimi desteklemesi gereken dört temel ayağa atıfta bulunmuştur: "bilmeyi öğrenme", "yapmayı öğrenme", "birlikte yaşamayı öğrenme" ve "olmayı öğrenme". Bu ayrımlar; bilginin, tutumların, değerlerin ve becerilerin önemine işaret etmektedir47. 43 10 Aralık 1948 tarihinde 217 A (III) sayılı Genel Kurul Kararı ile kabul ve ilan edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, GK Kararı 217 (A) (III), BM Dok. A/810 71. sayfa, http://www.un.org/Overview/rights.html adresinden ulaşılabilir. 44 ÇHS, Önsöz, a.g.e. not 41. 45 ÇHS, madde 29, a.g.e. not 41. 46 Din ve İnanca Dayanan Her Türlü Hoşgörüsüzlüğün ve Ayrımcılığın Tasfiye Edilmesine Dair Bildiri, Kasım 1981 tarihinde 36/55 sayılı Genel Kurul Kararı kabul ve ilan edilmiştir, GK Kararı 36/55, BM GAOR, 36. Oturum, https://www.ohchr.org/en/professionalinterest/pages/religionorbelief.aspx adresinden ulaşılabilir. 47 Bakınız Jacques Delors, Öğrenme: İçimizdeki Hazine, Yirmi Birinci Yüzyılda Eğitim Uluslararası Komisyonu hakkında UNESCO'ya sunulan rapor (UNESCO Yayınevi, 1996), https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000109590?posInSet=12&queryId=f9897ad1-e31b-4acf-a2d8-e64997ad28ab adresinden ulaşılabilir. "Olmayı öğrenmek", Delors Raporunun Girişinde; "herkes çocukluğunda ve gençliğinde onları kendi bağımsız, eleştirel düşünme ve karar verme biçimlerini geliştirmeleri için hazırlayan bir eğitim almalı, böylece hayatlarındaki farklı koşullar içinde en iyi eylem yöntemlerine kendileri karar verebilmelidir." şu şeklinde tanımlanmıştır. Birlikte yaşamayı öğrenmek ise "başkalarına ve onların tarihine, geleneklerine ve manevi değerlerine dair bir anlayış geliştirilmesi ve bu temel üzerinde, birbirimize bağımlılığımızın arttığın��n kabulü ve gelecekteki risklerin ve zorlukların ortak bir analizinin yön verdiği yeni bir ruhun yaratılması, insanları ortak projeler gerçekleştirmeye veya kaçınılmaz çatışmaları akıllı ve barışçıl bir şekilde yönetmeye ikna edecektir." Delors Raporu, aynı zamanda, UNESCO’nun 2006 yılında yayımladığı UNESCO Kültürlerarası Eğitim Rehberi’nin çıkış noktasını oluşturur. Bu yayının online bir versiyonu için bakınız: http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001478/147878e.pdf. 33