Eden
Münferit
Yabancılar
ile
Topluca
Sığınma
Amacıyla
Sınırlarımıza
Gelen
Yabancılara
ve
Olabilecek
Nüfus
Hareketlerine
Uygulanacak
Usul
ve
Esaslar
Hakkında
Yönetmelik”tir.19
Yönetmelik,
hem
uluslararası
sözleşmelerden
doğan
yükümlülükleri
karşılamamakta
hem
de
güncel
sorunlara
cevap
verememektedir.
Oysa
mülteci
haklarının
kanunlarla
güvence
altına
alınması
sözleşmelerin
gereğidir.
Bu
durum
TBMM
İnsan
Hakları
Araştırma
Komisyonu
raporunda
da
ifade
edilmektedir:
“Yönetmelik,
toplu
nüfus
hareketlerine
karşı
alınacak
önlemler
ve
sorumlu
birimler
bakımından
güncellikten
uzak
kalmıştır.
Suriye
vatandaşlarına
tanınan
“geçici
koruma”
statüsü
ve
bu
sığınma
hareketinin
koordinasyonu
ve
sorumlu
birimleri
bakımından
mevcut
uygulamanın
Yönetmelik
hükümlerine
uymadığı
görülmektedir.”20
Yönetmelik
yüksek
sayıdaki
göç
hareketleri,
afet
durumu
gibi
acil
insani
yardım
gerektiren
koşulların
oluşması
ve
düzenlenmesi
için
yeterli
değildir.
Türkiye
uzun
zamandır
mültecilik
alanında
insan
hakları
sözleşmelerine
uygun
ulusal
mevzuatı
oluşturmak
yerine
her
sığınmacı
akınında
çıkarılan
genelgeler
ile
sorunu
çözmeye
çalışmaktadır.
Suriyeli
sığınmacılar
içinde
aynı
yol
izlenmiştir.
Nisan
2012
tarihinde
Başbakanlık
tarafından,
Suriye’den
gelen
sığınmacılara
“geçici
koruma”
statüsü
tanıyan
ve
kampların
yönetimi
ile
ilgili
düzenlemeyi
getiren
bir
genelge
yayınlanmış,
ancak
bu
genelge
ilgili
sivil
toplum
örgütleri
de
dahil
olmak
üzere
kamuoyu
ile
paylaşılmamıştır.21
Genelgede
yer
alan
“geçici
koruma”
tanımının
aşağıdaki
sınırlar
içinde
yapıldığı
TBMM
İnsan
Hakları
Araştırma
Komisyonu
raporunda
ifade
edilmektedir:
“Geçici
Koruma:
Ülkelerine
dönemeyen
üçüncü
ülke
kişilerinden
kaynaklanan
kitlesel
bir
akının
meydana
gelmesi
ya
da
derhal
meydana
gelebilecek
olması
durumunda,
özellikle
söz
konusu
kişilerin
ya
da
koruma
gerektiren
diğer
kişilerin
yararına
olarak,
bu
kişilere
acil
ve
geçici
koruma
sağlamak
amacıyla
sağlanan
istisnai
özellikteki
prosedürdür.”22
Ancak
tanımda
yer
alan
“istisnai
özellikteki
prosedür”ün
kapsamı
ve
sınırları
net
değildir.
İçişleri
Bakanı
İ.
Naim
Şahin’in
30
Kasım
2012
tarihinde
yapmış
olduğu
açıklamalardan
Suriyeli
sığınmacılara
ilişkin
ikamet,
eğitim,
sağlık
gibi
çeşitli
konularda
düzenlemeler
yapıldığı
anlaşılmaktadır.
Ancak
bu
düzenlemelerle
ilgili
genelgelere
ulaşmak
mümkün
olmamıştır.
''Bakanlığımızın
Türkiye'ye
sığınma
amaçlı
gelen
Suriyelilere
yönelik
özel
uygulamaları
söz
konusudur.
Türkiye'ye
gelenler,
eğitim
çağındaysalar
onların
okumaları
için
gerekli
tedbirler
alınmıştır.
Sağlık
hizmetleri
itibarıyla
da
yeni
düzenlemeler
hem
Bakanlığımız
hem
de
Sağlık
Bakanlığı
marifetiyle
19
Raporun
devamında
94/6164
Nolu
Yönetmelik
olarak
geçecektir
20
http://www.tbmm.gov.tr/komisyon/insanhaklari/docs/2012/raporlar/28_02_2012_1.pdf
21
Konuyla
ilgili
Aysel
Tuğluk
26
Şubat
2013
tarihinde
bir
İçişleri
Bakanlığı’na
konuyla
ilgili
bir
soru
önergesi
vermiştir.
22
(Bülent
Çiçekli,
edts.,
Göç
Terimleri
Sözlüğü,
Uluslararası
Göç
Örgütü
(IOM),
İsviçre,
2009,
s.20).
12