SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ İÇİN ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ VE TOPLANTI VE GÖSTERİ HAKKI KILAVUZU
Bölüm B
Örgütlenme Özgürlüğü Hakkı İle İlgili Mevzuata
Dair Rehber İlkeler
1. İlke: Örgütlerin kanuna uygun kurulması, amaçları ve faaliyetleri lehine karine
26. Örgütlerin kuruluşunda uygulanan formaliteler her ne olursa olsun, örgütlerin
kurulmasının, amaçlarının ve faaliyetlerinin hukukiliği lehine karine uygulanır.
2. İlke: Devletin örgütlenme özgürlüğü hakkına saygı gösterme, bu hakkı koruma ve uygulanmasını kolaylaştırma görevi
27. Devlet, örgütlerin ve örgütlenme özgürlüğü hakkını kullanan kişilerin hak ve
özgürlüklerine müdahale etmeyecektir. Örgütleri devlet dışı aktörlerin müdahalesine
karşı koruyacaktır. Devlet ayrıca örgütlerin faaliyet gösterebilecekleri elverişli bir
ortam yaratarak örgütlenme özgürlüğü hakkının kullanılmasını kolaylaştıracaktır.
Bunun için, düzenleyici şartların basitleştirilmesi, söz konusu şartların gereksiz bir
külfet getirmemesinin sağlanması, kaynaklara erişimin kolaylaştırılması ve dezavantajlı veya hassas kişi veya grupların karşı karşıya kaldığı zorlukların üstesinden gelinmesi için olumlu tedbirler alınması gibi önlemler gerekebilir.
3. İlke: Örgüt kurma ve üye olma özgürlüğü
28. Tüm özel ve tüzel kişiler, vatandaşlar ve vatandaş olmayanlar kişiler ve gruplar tüzel kişiliği olan veya olmayan örgüt kurma konusunda özgürdür. Herkes bir
örgüte katılma veya katılmama veya üye olmaya devam etme konusunda karar
vermekte özgür olacaktır. Hiçkimse bir örgüte üye olmaya zorlanamaz veya bir
örgüte üye olduğu veya olmadığı için kendisine karşı yaptırım uygulanamaz. Örgütler üyelik kurallarını belirlemede serbest olacaklar, sadece ayrımcılık yapmama ilkesine tabi olacaklardır.
4. İlke: Faaliyetlerin kapsamı da dâhil olmak üzere, amaç ve faaliyetleri belirleme özgürlüğü
29. Örgütlerin kurucuları ve üyeleri örgütlerinin amaç ve faaliyetlerini belirlemede,
uluslararası standartlara uygun kanunlarca belirtilen sınırlar içinde özgür olacaklardır. Amaçlarını gözetirken ve faaliyetlerini gerçekleştirirken, örgütlerin iç yönetimlerine, örgütlenmelerine ve işlerine müdahale edilmeyecektir. Örgütler, faaliyetlerinin kapsamını belirlemekte özgürdür; diğer bir deyişle, yerel, bölgesel, ulusal veya
uluslararası alanda faaliyet yürütmeyi veya yürütmemeyi belirlemekte serbesttirler.
Örgütler, ayrıca, gerek ulusal gerekse uluslararası başka örgütlere, federasyonlara ve
konfederasyonlara üye olmakta özgürdürler.
5. İlke: Eşit muamele ve ayrımcılık yapmama
30. Örgütlerle ilgili mevzuat ve politikalar yeknesak bir şekilde uygulanacak ve
herhangi bir kişi veya gruba karşı yaş, doğum, renk, toplumsal cinsiyet, cinsiyet
kimliği, sağlık durumu, göçmenlik veya ikamet durumu, dil, ulusal, etnik veya sosyal köken, fiziksel veya zihinsel engellilik, siyasi ve diğer görüş, mülkiyet, ırk, din
veya inanç, cinsel yönelim ve diğer statüler gibi hiçbir temelde ayrımcılık yapılmayacaktır. Örgüt kurmak isteyen hiç kimse veya grup başka bir kişi veya gruba
kıyasla gereksiz yere avantajlı veya dezavantajlı durumda olmayacaktır. Bir örgüte
üye olma veya olmama kişilere karşı ayrımcı muamelede bulunulması için gerekçe
oluşturmayacaktır.
18