Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı
MADDE 34- (Değişik: 3/10/2001-4709/13 md.)
Herkes, önceden izin almadan, silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir.
Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin
önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla ve kanunla sınırlanabilir.
Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil,
şart ve usuller kanunda gösterilir.
Her ne kadar 5 Ağustos 2015 / 29436 sayılı düzenleme içinde yasal koşulları ihlal edenlere bazı yaptırımlar öngörülse de, kural barışçıl toplantının yapılması, istisnası bunun
sınırlandırılmasıdır. Bu nedenle, koşullara her uymayan toplantıyı, sırf “yasaya aykırı”
diye şiddet kullanarak dağıtmak, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkını anlamsız bırakacaktır. 2911 sayılı yasanın bu şekilde yorumlanması mümkün değildir. Bir başka deyişle
yasanın asli amacı, yasaya aykırı davrananların cezalandırılması değil, Anayasa’da
koruma altına alınan bir hakkın başka hak ve özgürlüklerle uyumlu bir şekilde kullanılmasını sağlayacak güvenceleri düzenleme altına almaktır (bkz. Bianet, Gezinin Hatırlattığı Hak: Barışçıl Toplantı).
TÜRK CEZA KANUNU
İnanç düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme
Madde 115- (1) Cebir veya tehdit kullanarak, bir kimseyi dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç,
düşünce ve kanaatlerini açıklamaya veya değiştirmeye zorlayan ya da bunları açıklamaktan, yaymaktan meneden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) (Değişik: 2/3/2014-6529/14 md.) Dini inancın gereğinin yerine getirilmesinin veya dini
ibadet veya ayinlerin bireysel ya da toplu olarak yapılmasının, cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla engellenmesi hâlinde, fail hakkında birinci
fıkraya göre cezaya hükmolunur.
(3) (Ek: 2/3/2014-6529/14 md.) Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir
davranışla bir kimsenin inanç, düşünce veya kanaatlerinden kaynaklanan yaşam tarzına
ilişkin tercihlerine müdahale eden veya bunları değiştirmeye zorlayan kişiye birinci fıkra
hükmüne göre ceza verilir.
2911 SAYILI TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ KANUNU
2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Kanunu uyarınca hakkın kullanılması bağlamında genel çerçeve şu şekildedir.
1- Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hakkı
Toplantı, belirli konular üzerinde halkı aydınlatmak ve bir kamuoyu yaratmak suretiyle
o konuyu benimsetmek için gerçek veya tüzelkişiler tarafından 2911 Sayılı Toplantı ve
Gösteri Yürüyüşleri Kanunu çerçevesinde düzenlenen açık ve kapalı yer toplantılarını;
gösteri yürüyüşü ise, belirli konular üzerinde halkı aydınlatmak ve bir kamuoyu yaratmak ve o konuyu benimsetmek için gerçek veya tüzelkişiler tarafından 2911 Sayılı Ka-
41