IV. ODIHR Seçim Gözlemi ve Ulusal Azınlıklar
Uzun dönem gözlemciler, görev yerlerine gönderilmeden önce ODIHR’in ulusal azınlıkların seçimlere katılımının izlenmesine ilişkin yaklaşımı hakkında bilgilendirilmeli, bu
çerçevede kendilerine Lund Tavsiyeleri ve AGİT Ulusal Azınlıklar Yüksek Komiserliğinin
rolü hakkında da bilgi verilmelidir. Bu konular, uzun dönem gözlemcileri bilgilendirme
toplantısı sırasında ele alınmalı, ayrıca uzun dönem gözlemci bilgilendirme kitabına da
dâhil edilmelidir.
Uzun dönem gözlemci koordinatörü, uzun dönem gözlemcilerin, ulusal azınlıkların katılımının seçim gözlem misyonu tarafından izlenmesi açısından nasıl bir rol oynadığını
bilir ve ana ekibin diğer üyeleri ile işbirliği içinde misyonun bu konulara ilişkin raporlarına yardımcı olur. Uzun dönem gözlemci koordinatörü, uzun dönem gözlemcilere ulusal
azınlık meseleleriyle ilgili belli görevler vermek için ulusal azınlık odak noktası veya
analiz uzmanı ile yakın bir çalışma yürütür. Ulusal azınlıkların yoğun olduğu yerlerde
uzun dönem gözlemciler, uzun dönem gözlemci koordinatörü vasıtasıyla ulusal azınlık
analiz uzmanı ile düzenli bir şekilde haberleşir ve ulusal azınlık uzmanı da bazı konuları
takip etmek üzere o yeri ziyaret edebilir. Uzun dönem gözlemciler, ulusal azınlıkların
katılımıyla ilgili bulgularını, haftalık raporlama formunun bu konuya ayrılmış kısmında
düzenli şekilde rapor ederler.
Uzun dönem gözlemciler, ulusal azınlıkların katılımına ilişkin konuların araştırılmasını,
düzenli şekilde yerine getirdikleri görevlerinin bir parçası olarak görmelidirler. Yerel seçim paydaşları ile yapılan her toplantı, ulusal azınlıkların katılımına dair bilgi toplama
fırsatıdır. Bir önceki bölümde verilen kontrol listeleri, uzun dönem gözlemcilerin toplantılar sırasında ilgili bilgileri toplamalarına yardımcı olabilir. Ulusal azınlık topluluklarının
bulunduğu yerlerdeki uzun dönem gözlemciler, bu toplulukları temsil eden sivil toplum
liderlerini ve siyasi liderleri de tespit etmeli ve bu liderler ile görüşmelidirler. Ulusal azınlık siyasi partilerine ve adaylarına ek olarak, topluluğu temsil eden yerel STÖ’ler, gazeteler veya başka örgütler olabilir. Bu gibi temsilciler ile görüşürken bir topluluğun içinde de
görüş ayrılıklarının ve bölünmelerin olabileceğini unutmamak önemlidir. Bu nedenden
dolayı, mümkünse çok geniş bir yelpazeye yayılmış muhataplarla görüşülmesi iyi bir uygulamadır.
E. Kısa Dönem Gözlemciler İçin Rehber İlkeler
Kısa dönem gözlemciler, seçim günü yapılan işlemler üzerinde yoğunlaşırlar ve bu işlemler arasında sandıkların oy verme işlemine açılması, oyların kullanılması, oy pusulalarının sayılması ve oyların cetvele geçirilmesi yer alır. Kısa dönem gözlemciler ülke
çapında görev yaparlar ve topladıkları bilgileri girdikleri raporlama formları, seçim
gözlem misyonu tarafından seçim günü sürecinin tam bir profilini çıkarmak ve belli
sonuçlara varmak için kullanılabilir. Kısa dönem gözlemciler tarafından temin edilen
bilgiler, kayda değer olayların veya seçim ihlallerinin sadece bir anomali mi olduğu
yoksa, ülke veya bölge çapında daha yaygın bir eğilimi mi teşkil ettiğini ayırt etmek
açısından özellikle önemlidir.
Ulusal azınlıkların yoğunlaştığı bölgelerdeki uzun dönem gözlemciler, kendi bölgelerine gönderilen kısa dönem gözlemcilerin yerel durum hakkında tam manasıyla bilgilendirilmesini sağlamalıdırlar. Uzun dönem gözlemciler tarafından kısa dönem gözlemcileri bilgilendirmek için hazırlanan bölgesel bilgilendirme materyallerinde o bölgenin
etnik kompozisyonu anlatılmalı ve olası sorunlara ve endişelere yer verilmelidir. Uzun
dönem gözlemciler, seçim gününde, ulusal azınlık topluluklarındaki seçim çevrelerinin,
47