Ulusal Azınlıkların Seçim Süreçlerine Katılımını Teşvik Etme ve İzleme üzerine El Kitabı
6. Aday ve Parti Adaylık Süreçlerinin İzlenmesi
Siyasi uzman, aday gösterme ve kayıt süreçlerini takip etmeli ve ulusal azınlık partilerine ve/
veya gruplarına mensup aday adaylarının kayıt ve kaydın geri çekilmesi işlemlerinin reddedildiği durumları değerlendirmelidir. Bu gibi durumlarda seçim gözlem misyonu etkilenen aday
veya parti ile görüşme ayarlamalı, ilgili belgelerin kopyalarını istemeli ve seçim idaresiyle takip toplantıları yaparak reddin gerekçelerini netleştirmelidir. Bu olaylarda özel birtakım yasal,
idari veya siyasi faktörlerin ulusal azınlık adaylarını olumsuz etkileyip etkilemediğini tespit
etmek için analiz yapılmalıdır. Ayrıca, adaylık için destek imzası toplama şartlarının ve/veya
orantısız harçların ulusal azınlıkların katılımını engelleyip engellemediği değerlendirilmelidir.
Benzer şekilde, siyasi uzman, herhangi bir siyasi partinin reddedilip reddedilmediğini veya kayıttan düşürüldüğünü ve bunlardan herhangi birinin ulusal azınlık partisi olup olmadığını değerlendirmelidir. Bu tür olayların seçim döneminden önce meydana gelme olasılığı daha yüksek
olduğu halde, yine de seçim süreciyle doğrudan ilişkili olabilirler ve incelenmeleri gerekir.
7. Medya Temsilinin İzlenmesi
Devletin ulusal azınlıkların medyaya yeterli erişimini sağlama yükümlülüğü vardır. Medya
aynı zamanda bir toplumda çoğulculuğu ve hoşgörüyü desteklemede, ayrımcılık ırkçılıkla
mücadelede önemli bir rol oynar. Seçim sırasında medya kuruluşları azınlık adaylarına ve
siyasi partilere makul erişim sağlamalı ve ulusal azınlıkları ilgilendiren konularda haber yapmalıdır. Özellikle devlet televizyonunun, herhangi bir siyasi parti, grup, din veya inanç tercihi
gözetmeksizin programlarda çoğulcu bir görüş imkânı tanıyarak demokratik bir toplumun
gelişmesine katkıda bulunma sorumluluğu vardır. Özel medya da herhangi bir aday veya partiye karşı, ulusal azınlıkları temsil ettikleri gerekçesiyle ayrımcılık yapmamalıdır. Hiçbir medya kuruluşu ulusal azınlık temsilcilerini ve sorunlarını güvenilirliklerini ve seçmenler karşısındaki itibarlarını olumsuz yönde etkileyebilecek birtakım klişelerle haberleştirmemelidir.
Seçim gözlem misyonlarının medya izlemesine standart yaklaşımlarının bir parçası olarak, medya uzmanı ulusal azınlık adaylarının, partilerin ve sorunlarının haberlerde ne derece yer aldığını değerlendirerek bu kişilere adil bir erişim ve haberlerde yer alma hakkı
sağlanıp sağlanmadığını tespit etmelidir.81
Medya uzmanı aşağıdaki konuları özel olarak tespit etmelidir:
Ulusal azınlık partileri ve adayları görüşlerini ifade etmek için medyaya erişebildi mi?
Ulusal azınlıkların yaşadığı bölgeler ulusal medyada yer aldı mı?
Medyadaki genel iklim etnik kutuplaşmaya işaret ediyor mu?
Kampanyalar ve seçim bilgileri azınlık dillerinde de verildi mi?
Ulusal azınlık adaylarını, partilerini veya gruplarını ve genel seçim sürecini
olumsuz etkileme ihtimali olan nefret söylemi vakaları meydana geldi mi?82
81 Daha ayrıntılı bilgi için bkz. Seçim Gözlem Misyonları için Medya İzlemesi El Kitabı (Varşova: ODIHR,
2011), <http://www.osce.org/odihr/92057>.
82 Bu el kitabında tartışılan bazı uluslararası belgeler nefret söyleminin doğrudan yasaklanmasını hedeflemenin yanı sıra, ‘hoşgörü ve kültürlerarası diyalog ruhunu teşvik etmeyi ve karşılıklı saygı ve anlayışı
desteklemek için tedbir alınmasını’ amaçlamaktadır. Ulusal Azınlıklar Yüksek Komiserliği Madde 6. Ayrıca
bkz. ICERD Madde 1 ve 2 ile Kopenhag Belgesi, paragraf 2 ve 30.
44