VATANDAŞ OLMAYANLARA YÖNELIK AYRIMCILIK
yönetmelikte 231'e çıkarılmıştır. Yönetmelik, bu genel hükümlerin dışında, belirli görev ve faaliyetlerin temel haklar hukukuna uygun olarak yürütülmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Örneğin, iade işlemleri temel haklara ve zulüm riski olan yere geri göndermeme ilkesine
(2019/1896, Madde 48 (1)) uygun olmalıdır.
Mevcut yasal çerçeve, Frontex'in tüm faaliyetlerinin Avrupa Birliği Temel Haklar Bildirgesine ve Mültecilerin Statüsüne İlişkin Cenevre
Sözleşmesi’ne, Avrupa Birliği İltica Hukuku, Deniz Hukuku Sözleşmesi gibi BM sözleşmelerine, Denizde Can Güvenliği Uluslararası Sözleşmesi’ne, uluslararası hukuka ve Avrupa hukukuna uygun olmasını
şart koşmaktadır. (Düzenleme 2019/1869, İfade 20, Madde 1, 5 (4), 36
(2), 80). Denizde karaya çıkarma, durdurma ve kurtarmayı düzenleyen
656/2014 sayılı Yönetmelik, 2016/1624 (Madde 4 (b)) ve 2019/1896 (Madde 3 (b)) yönetmeliklerinde açıkça belirtilmiştir. Temel haklar, Avrupa
entegre sınır yönetiminin “kapsayıcı bileşenleri” olarak gösterilmektedir (Madde 3 (2)). Tüm ekip üyeleri “görevlerini yerine getirirken ve
yetkilerini kullanırken” iltica hakkı da dahil olmak üzere temel haklara
saygı göstermelidir (Madde 43 (4)). Operasyonel planlardaki görevler ve
sorumluluklar “temel haklara saygı açısından” belirtilmeli ve talimatlar
içermelidir. Operasyonel planlardaki görevler ve sorumluluklar, temel
haklara saygı açısından belirtilmeli ve görevlilere insan haklarının nasıl korunacağına dair talimatlar içermelidir (2019/1896, Madde 38 (3d),
Madde 38 (3l)). Görevlilerin davranışlarına ilişkin hükümler, görevlerini
yerine getirirken temel haklara uymayı, insan onuruna saygıyı ve ayrımcılık yapmamayı zorunlu kılar (Karamanidou ve Kasparek 2020a).
İki davranış kuralı, bu yükümlülükleri ve temel hak ihlallerini bildirme
görevini yinelemektedir (Karamanidou ve Kasparek 2020a). Bir kuruluş
olarak Frontex’in, görevlilere temel haklar konusunda eğitim verilmesini (2019/1896, Madde 62) ve Temel Haklar Stratejisi’nin (Madde 80 (1))
uygulanmasını sağlama, AB’nin dış sınırlarında haklarının ihlal edildiğine inanan kişilerden şikâyetleri alma sorumlulukları da vardır.
2011 yılından bu yana, temel haklara uyumu sağlamak ve izlemek
için çeşitli mekanizmalar yürürlüğe koyulmuştur. 1168/2011 sayılı Yönetmelik Temel Haklar Ofisi (görevlisi) (FRO), Danışma Forumu, ortak
iade operasyonları izleme mekanizması ve Ajansın Temel Haklar Strate137